1 september: Aan het Water, live – 08.45 u – Hoe stil is stil


 

Graag. Een moment. Stilte. Dat dacht je maar piepkraakt de fuut. Dat kun je wel vergeten, kwaakt de eend. Ha, stilte- kwettert iets met vleugels en snavel. Terwijl over het wijde water het verkeer aan gene zijde dreunend deze plaats overspoelt en verderop een hijskraan zand in een boot stort. Dat is het soort stilte dat we voor lief nemen voor we het onszelf toestaan om af te dalen in onze eigen stilte.

Graag. Een moment. Stilte. Dat dacht je maar piepkraakt de fuut. Dat kun je wel vergeten, kwaakt de eend. Ha, stilte- kwettert iets met vleugels en snavel. Terwijl over het wijde water het verkeer aan gene zijde dreunend deze plaats overspoelt en verderop een hijskraan zand in een boot stort. Dat is het soort stilte dat we voor lief nemen voor we het onszelf toestaan om af te dalen in onze eigen stilte.

Ben je toe aan een mooi boek en heb je ergens nog € 25,- liggen? Doe jezelf dan 700 gram plezier en teken in op ‘Aan het Water': het bladerboek met het formaat en gewicht van een gezonde baksteen. Want: ruim 365 pagina’s. Elke dubbele pagina = 1 dag: foto en bijschrift.  Lees ff verder.

Aan de rand van het water. Aan de rand van het licht. Aan de rand van de wolken. Aan de horizon. Aan de dag die begint in flarden verwaaide wolken en vrijkomend blauw. Aan de verte. Aan mijn hond die met mij spelen wil aan de rand van de dag en het water. ‘Kom Bob, we gaan!’

Het is vorig jaar, eind augustus. Ik loop een beetje met mijn hond Bob en mijn ziel onder mijn arm. Wandelen met zijn hond is goed voor de mens. ‘s Ochtends wandel ik altijd naar het uiterste randje van de rechterpier aan de uitloophaven in het Gooimeer.

Op een dag besluit ik op dit uiterste punt in het water een jaar lang elke dag een foto te maken. Min of meer op hetzelfde moment. Van het water. Van de wolken. Van de overkant. En bij elke foto een onderschrift te bedenken – ter plekke. En vervolgens foto en bijschrift via de social media te publiceren. Wellicht herken je deze foto’s van Facebook en/of Twitter.

Ik heb dit project 365 dagen volgehouden. 365 foto’s. 365 teksten. Op 5 september 2014 maak ik de laatste foto. Momenteel bekijk ik de mogelijkheid om er een boek van te maken – op veler verzoek. Hieronder zie je enkele voorbeelden en de eerste aanzet voor de omslag en het binnenwerk, van de hand van Reinoud van Hasselt – vormgever met groot kunstboekgevoel.

Met jouw hulp kan ik het boek uitgeven in eigen beheer. Als het me lukt om er minimaal 500 van te verkopen, kan ik de prijs onder de € 30,- houden, namelijk € 27,50. 

Als je nu intekent dan betaal je € 25,- ipv € 27,50. Bestel je meer dan 10 exemplaren dan komt daarover nog een extra aanbieding. Let op: je maakt dus nog geen geld over. Je stuurt mij alleen een mail met je bestelling en hoeveel je er wilt afnemen. Dat mailtje is wel bindend uiteraard. Lukt het me om richting 1000 stuks te komen, dan wordt de prijs nog wat lager en dat laat ik je uiteraard weten. Er is dus een kans dat je niet eens € 25,- betaalt, maar nog minder.

Ook leuk: vanaf eind maart 2015 is er een expositie van te zien in het Huizer Museum.

Doe je mee? Je krijgt een plaats in het boek
Als het allemaal lukt, heb je hiermee het leukste Sinterklaas- en/of Kerstcadeau te pakken. Voor je eigen, voor allen die je dierbaar zijn. De eerste inschrijvers krijgen bovendien vermelding op de ‘Pages of Fame’. Als dank. Dus. Bekijk de foto’s hieronder en stuur dadelijk nog je bevestiging naar mij: hanvanwel@kpnmail.nl

31 augustus: Aan het Water, live – 09.45 u – De dag begint als Uitroepteken


Af en toe maakt de natuur een woordloos statement. Vandaag kunnen we er niet omheen. Let op! Attentie! Zie dit! Je weet niet wat je mist.  En dan is het statement weer voorbij. Je dag begint met een uitroepteken. Dat is toch altijd beter dan een vraagteken. Of n komma.

Af en toe maakt de natuur een woordloos statement. Vandaag kunnen we er niet omheen. Let op! Attentie! Zie dit! Je weet niet wat je mist.
En dan is het statement weer voorbij. Je dag begint met een uitroepteken. Dat is toch altijd beter dan een vraagteken. Of n komma.

 

 

Goed nieuws. Heb je ergens nog € 25,- liggen? Doe jezelf dan 700 gram plezier en teken in op ‘Aan het Water': het koffietafelboek met het formaat en gewicht van een gezonde baksteen. Want: ruim 365 pagina’s. Elke dubbele pagina = 1 dag: foto en bijschrift. Hoeveel? 700 gram, zoveel weegt een jaar. Hoeveel? € 25,- Hoe? Lees vooral verder.

Aan de rand van het water. Aan de rand van het licht. Aan de rand van de wolken. Aan de horizon. Aan de dag die begint in flarden verwaaide wolken en vrijkomend blauw. Aan de verte. Aan mijn hond die met mij spelen wil aan de rand van de dag en het water. ‘Kom Bob, we gaan!’

Het is vorig jaar, eind augustus. Ik loop een beetje met mijn hond Bob en mijn ziel onder mijn arm. Wandelen met zijn hond is goed voor de mens. ‘s Ochtends wandel ik altijd naar het uiterste randje van de rechterpier aan de uitloophaven in het Gooimeer.

Op een dag besluit ik op dit uiterste punt in het water een jaar lang elke dag een foto te maken. Min of meer op hetzelfde moment. Van het water. Van de wolken. Van de overkant. En bij elke foto een onderschrift te bedenken – ter plekke. En vervolgens foto en bijschrift via de social media te publiceren. Wellicht herken je deze foto’s van Facebook en/of Twitter.

Ik heb dit project 365 dagen volgehouden. 365 foto’s. 365 teksten. Op 5 september 2014 maak ik de laatste foto. Momenteel bekijk ik de mogelijkheid om er een boek van te maken – op veler verzoek. Hieronder zie je enkele voorbeelden en de eerste aanzet voor de omslag en het binnenwerk, van de hand van Reinoud van Hasselt – vormgever met groot kunstboekgevoel.

Met jouw hulp kan ik het boek uitgeven in eigen beheer. Als het me lukt om er minimaal 500 van te verkopen, kan ik de prijs onder de € 30,- houden, namelijk € 27,50. 

Als je nu intekent dan betaal je € 25,- ipv € 27,50. Bestel je meer dan 10 exemplaren dan komt daarover nog een extra aanbieding. Let op: je maakt dus nog geen geld over. Je stuurt mij alleen een mail met je bestelling en hoeveel je er wilt afnemen. Dat mailtje is wel bindend uiteraard. Lukt het me om richting 1000 stuks te komen, dan wordt de prijs nog wat lager en dat laat ik je uiteraard weten. Er is dus een kans dat je niet eens € 25,- betaalt, maar nog minder.

Ook leuk: vanaf eind maart 2015 is er een expositie van te zien in het Huizer Museum.

Doe je mee? Je krijgt een plaats in het boek
Als het allemaal lukt, heb je hiermee het leukste Sinterklaas- en/of Kerstcadeau te pakken. Voor je eigen, voor allen die je dierbaar zijn. De eerste inschrijvers krijgen bovendien vermelding op de ‘Pages of Fame’. Als dank. Dus. Bekijk de foto’s hieronder en stuur dadelijk nog je bevestiging naar mij: hanvanwel@kpnmail.nl

30 augustus: Aan het Water, live – 08.54 u


Links van u. Rechts van u. Recht vooruit van u. Onderweg naar deze plek zie je het bijna real time plaatsvinden. Het blauw verdwijnt uit het groen van boom, struik, plant. Kortom: de gele herfst doet keurig op tijd van zich zien. Ik besef ineens dat ik al een jaar bezig ben met dit project en denk: ging die seconde zo snel? Intussen het water, de zon de wolken het licht. Die herfsten pas veel later.

Links van u. Rechts van u. Recht vooruit van u. Onderweg naar deze plek zie je het bijna real time plaatsvinden. Het blauw verdwijnt uit het groen van boom, struik, plant. Kortom: de gele herfst doet keurig op tijd van zich zien. Ik besef ineens dat ik al een jaar bezig ben met dit project en denk: ging die seconde zo snel? Intussen het water, de zon de wolken het licht. Die herfsten pas veel later.

 

Goed nieuws. Heb je ergens nog € 25,- liggen? Doe jezelf dan 700 gram plezier en teken in op ‘Aan het Water': het koffietafelboek met het formaat en gewicht van een gezonde baksteen. Want: ruim 365 pagina’s. Elke dubbele pagina = 1 dag: foto en bijschrift. Hoeveel? 700 gram, zoveel weegt een jaar. Hoeveel? € 25,- Hoe? Lees vooral verder.

Aan de rand van het water. Aan de rand van het licht. Aan de rand van de wolken. Aan de horizon. Aan de dag die begint in flarden verwaaide wolken en vrijkomend blauw. Aan de verte. Aan mijn hond die met mij spelen wil aan de rand van de dag en het water. ‘Kom Bob, we gaan!’

Het is vorig jaar, eind augustus. Ik loop een beetje met mijn hond Bob en mijn ziel onder mijn arm. Wandelen met zijn hond is goed voor de mens. ‘s Ochtends wandel ik altijd naar het uiterste randje van de rechterpier aan de uitloophaven in het Gooimeer.

Op een dag besluit ik op dit uiterste punt in het water een jaar lang elke dag een foto te maken. Min of meer op hetzelfde moment. Van het water. Van de wolken. Van de overkant. En bij elke foto een onderschrift te bedenken – ter plekke. En vervolgens foto en bijschrift via de social media te publiceren. Wellicht herken je deze foto’s van Facebook en/of Twitter.

Ik heb dit project 365 dagen volgehouden. 365 foto’s. 365 teksten. Op 5 september 2014 maak ik de laatste foto. Momenteel bekijk ik de mogelijkheid om er een boek van te maken – op veler verzoek. Hieronder zie je enkele voorbeelden en de eerste aanzet voor de omslag en het binnenwerk, van de hand van Reinoud van Hasselt – vormgever met groot kunstboekgevoel.

Met jouw hulp kan ik het boek uitgeven in eigen beheer. Als het me lukt om er minimaal 500 van te verkopen, kan ik de prijs onder de € 30,- houden, namelijk € 27,50. 

Als je nu intekent dan betaal je € 25,- ipv € 27,50. Bestel je meer dan 10 exemplaren dan komt daarover nog een extra aanbieding. Let op: je maakt dus nog geen geld over. Je stuurt mij alleen een mail met je bestelling en hoeveel je er wilt afnemen. Dat mailtje is wel bindend uiteraard. Lukt het me om richting 1000 stuks te komen, dan wordt de prijs nog wat lager en dat laat ik je uiteraard weten. Er is dus een kans dat je niet eens € 25,- betaalt, maar nog minder.

Ook leuk: vanaf eind maart 2015 is er een expositie van te zien in het Huizer Museum.

Doe je mee?
Als het allemaal lukt, heb je hiermee het leukste Sinterklaas- en/of Kerstcadeau te pakken. Voor je eigen, voor allen die je dierbaar zijn. Dus. Bekijk de foto’s hieronder en stuur dadelijk nog je bevestiging naar mij: hanvanwel@kpnmail.nl

28 augustus: Aan het Water, live – 09.12 u


 

Let op in de verte: die eend. Die zwemt naar de zonnebank. En verdwijnt volledig uit het zicht in het kei-witte licht. Kleine Icarus. Ach zo is alles niet zoals je denkt dat het is. En dat is alleen maar mooi.

Let op in de verte: die eend. Die zwemt naar de zonnebank. En verdwijnt volledig uit het zicht in het kei-witte licht. Kleine Icarus. Ach zo is alles niet zoals je denkt dat het is. En dat is alleen maar mooi.

27 augustus: Aan het Water, live – 09.10


Wat je niet ziet is er wel. Bijvoorbeeld een mensbaksel op het bankje bij het water. Een niet vrolijk, vrouwelijk in wandelschoenen wandelbroek en waterdicht wandelrugzakje gehuld. Ze stoort zich aan alles. De hond die blaft tegen haar rugzakje. Het andere hondje van amper een schoenendoos groot dat blij tegen haar wandelbroek opspringt wat haar nog bozer maakt zodat haar waterdichte rugzakje omvalt in een plas water. Wat een ellende. Dat zie je dus niet op deze foto (en gelukkig maar) want binnen handbereik speelt de zon met het water een gemoedelijk spel. Alsof er geen mensbaksels bestaan.

Wat je niet ziet is er wel. Bijvoorbeeld een mensbaksel op het bankje bij het water. Een niet vrolijk, vrouwelijk in wandelschoenen wandelbroek en waterdicht wandelrugzakje gehuld. Ze stoort zich aan alles. De hond die blaft tegen haar rugzakje. Het andere hondje van amper een schoenendoos groot dat blij tegen haar wandelbroek opspringt wat haar nog bozer maakt zodat haar waterdichte rugzakje omvalt in een plas water. Wat een ellende. Dat zie je dus niet op deze foto (en gelukkig maar) want binnen handbereik speelt de zon met het water een gemoedelijk spel. Alsof er geen mensbaksels bestaan.

 

Goed nieuws. Heb je ergens nog € 25,- liggen? Doe jezelf dan 700 gram plezier en teken in op ‘Aan het Water': het koffietafelboek met het formaat en gewicht van een gezonde baksteen. Want: ruim 365 pagina’s. Elke dubbele pagina = 1 dag: foto en bijschrift. Hoeveel? 700 gram, zoveel weegt een jaar. Hoeveel? € 25,- Hoe? Lees vooral verder.

Het is vorig jaar, eind augustus. Ik loop een beetje met mijn hond Bob en mijn ziel onder mijn arm. Wandelen met zijn hond is goed voor de mens. ‘s Ochtends wandel ik altijd naar het uiterste randje van de rechterpier aan de uitloophaven in het Gooimeer.

Op een dag besluit ik op dit uiterste punt in het water een jaar lang elke dag een foto te maken. Min of meer op hetzelfde moment. Van het water. Van de wolken. Van de overkant. En bij elke foto een onderschrift te bedenken – ter plekke. En vervolgens foto en bijschrift via de social media te publiceren. Wellicht herken je deze foto’s van Facebook en/of Twitter.

Ik heb dit project 365 dagen volgehouden. 365 foto’s. 365 teksten. Op 5 september 2014 maak ik de laatste foto. Momenteel bekijk ik de mogelijkheid om er een boek van te maken – op veler verzoek. Hieronder zie je enkele voorbeelden en de eerste aanzet voor de omslag en het binnenwerk, van de hand van Reinoud van Hasselt – vormgever met groot kunstboekgevoel.

Met jouw hulp kan ik het boek uitgeven in eigen beheer. Als het me lukt om er minimaal 500 van te verkopen, kan ik de prijs onder de € 30,- houden, namelijk € 27,50. 

Als je nu intekent dan betaal je € 25,- ipv € 27,50. Bestel je meer dan 10 exemplaren dan komt daarover nog een extra aanbieding. Let op: je maakt dus nog geen geld over. Je stuurt mij alleen een mail met je bestelling en hoeveel je er wilt afnemen. Dat mailtje is wel bindend uiteraard. Lukt het me om richting 1000 stuks te komen, dan wordt de prijs nog wat lager en dat laat ik je uiteraard weten. Er is dus een kans dat je niet eens € 25,- betaalt, maar nog minder.

Ook leuk: vanaf eind maart 2015 is er een expositie van te zien in het Huizer Museum.

Doe je mee?
Als het allemaal lukt, heb je hiermee het leukste Sinterklaas- en/of Kerstcadeau te pakken. Voor je eigen, voor allen die je dierbaar zijn. Dus. Bekijk de foto’s hieronder en stuur dadelijk nog je bevestiging naar mij: hanvanwel@kpnmail.nl

Raar toch dat sommige mensen nietsdoen gelijkschakelen aan onproduktief zijn. Terwijl je uiterst productief bent als je 'niks doet'. Vanochtend zit er op dit plekje eindelijk iemand te staren. Ik ben trots op hem, maar zeg niets. Hij rookt zwijgend achter zijn zonnebril. Als de sigaret op is, stapt hij op zijn fiets en rijdt behoorlijk nietsdoend weg. We groeten elkaar niets.

Raar toch dat sommige mensen nietsdoen gelijkschakelen aan onproduktief zijn. Terwijl je uiterst productief bent als je ‘niks doet’. Vanochtend zit er op dit plekje eindelijk iemand te staren. Ik ben trots op hem, maar zeg niets. Hij rookt zwijgend achter zijn zonnebril. Als de sigaret op is, stapt hij op zijn fiets en rijdt behoorlijk nietsdoend weg. We groeten elkaar niets.

 

Nu vertraagt het water tot de lome hartslag van een groot lichaam in rust. Het deint massief machtig massaal. Het schildert portretten uit licht. Leven en ziel ineen. Levens en zielen. De weg van de mens.

Nu vertraagt het water tot de lome hartslag van een groot lichaam in rust. Het deint massief machtig massaal. Het schildert portretten uit licht. Leven en ziel ineen. Levens en zielen. De weg van de mens.

 

Aan de rand van het water. Aan de rand van het licht. Aan de rand van de wolken. Aan de horizon. Aan de dag die begint in flarden verwaaide wolken en vrijkomend blauw. Aan de verte. Aan mijn hond die met mij spelen wil aan de rand van de dag en het water. 'Kom Bob, we gaan!'

Aan de rand van het water. Aan de rand van het licht. Aan de rand van de wolken. Aan de horizon. Aan de dag die begint in flarden verwaaide wolken en vrijkomend blauw. Aan de verte. Aan mijn hond die met mij spelen wil aan de rand van de dag en het water. ‘Kom Bob, we gaan!’

365 dagen ‘Aan het Water’ – prachtboek, voor bijna niks van helemaal Han van Wel – teken vandaag nog in


Goed nieuws. Heb je ergens nog € 25,- liggen? Doe jezelf dan 700 gram plezier en teken in op ‘Aan het Water': het koffietafelboek met het formaat en gewicht van een gezonde baksteen. Want: ruim 365 pagina’s. Elke dubbele pagina = 1 dag: foto en bijschrift. Hoeveel? 700 gram, zoveel weegt een jaar. Hoeveel? € 25,- Hoe? Lees vooral verder.

Aan de rand van het water. Aan de rand van het licht. Aan de rand van de wolken. Aan de horizon. Aan de dag die begint in flarden verwaaide wolken en vrijkomend blauw. Aan de verte. Aan mijn hond die met mij spelen wil aan de rand van de dag en het water. ‘Kom Bob, we gaan!’

Het is vorig jaar, eind augustus. Ik loop een beetje met mijn hond Bob en mijn ziel onder mijn arm. Wandelen met zijn hond is goed voor de mens. ‘s Ochtends wandel ik altijd naar het uiterste randje van de rechterpier aan de uitloophaven in het Gooimeer.

Op een dag besluit ik op dit uiterste punt in het water een jaar lang elke dag een foto te maken. Min of meer op hetzelfde moment. Van het water. Van de wolken. Van de overkant. En bij elke foto een onderschrift te bedenken – ter plekke. En vervolgens foto en bijschrift via de social media te publiceren. Wellicht herken je deze foto’s van Facebook en/of Twitter.

Ik heb dit project 365 dagen volgehouden. 365 foto’s. 365 teksten. Op 5 september 2014 maak ik de laatste foto. Momenteel bekijk ik de mogelijkheid om er een boek van te maken – op veler verzoek. Hieronder zie je enkele voorbeelden en de eerste aanzet voor de omslag en het binnenwerk, van de hand van Reinoud van Hasselt – vormgever met groot kunstboekgevoel.

Met jouw hulp kan ik het boek uitgeven in eigen beheer. Als het me lukt om er minimaal 500 van te verkopen, kan ik de prijs onder de € 30,- houden, namelijk € 27,50. 

Als je nu intekent dan betaal je € 25,- ipv € 27,50. Bestel je meer dan 10 exemplaren dan komt daarover nog een extra aanbieding. Let op: je maakt dus nog geen geld over. Je stuurt mij alleen een mail met je bestelling en hoeveel je er wilt afnemen. Dat mailtje is wel bindend uiteraard. Lukt het me om richting 1000 stuks te komen, dan wordt de prijs nog wat lager en dat laat ik je uiteraard weten. Er is dus een kans dat je niet eens € 25,- betaalt, maar nog minder. 

Ook leuk: vanaf eind maart 2015 is er een expositie van te zien in het Huizer Museum.

Doe je mee?
Als het allemaal lukt, heb je hiermee het leukste Sinterklaas- en/of Kerstcadeau te pakken. Voor je eigen, voor allen die je dierbaar zijn. Dus. Bekijk de foto’s hieronder en stuur dadelijk nog je bevestiging naar mij: hanvanwel@kpnmail.nl

Nu vertraagt het water tot de lome hartslag van een groot lichaam in rust. Het deint massief machtig massaal. Het schildert portretten uit licht. Leven en ziel ineen. Levens en zielen. De weg van de mens.

Nu vertraagt het water tot de lome hartslag van een groot lichaam in rust. Het deint massief machtig massaal. Het schildert portretten uit licht. Leven en ziel ineen. Levens en zielen. De weg van de mens.

Raar toch dat sommige mensen nietsdoen gelijkschakelen aan onproduktief zijn. Terwijl je uiterst productief bent als je 'niks doet'. Vanochtend zit er op dit plekje eindelijk iemand te staren. Ik ben trots op hem, maar zeg niets. Hij rookt zwijgend achter zijn zonnebril. Als de sigaret op is, stapt hij op zijn fiets en rijdt behoorlijk nietsdoend weg. We groeten elkaar niets.

Raar toch dat sommige mensen nietsdoen gelijkschakelen aan onproduktief zijn. Terwijl je uiterst productief bent als je ‘niks doet’. Vanochtend zit er op dit plekje eindelijk iemand te staren. Ik ben trots op hem, maar zeg niets. Hij rookt zwijgend achter zijn zonnebril. Als de sigaret op is, stapt hij op zijn fiets en rijdt behoorlijk nietsdoend weg. We groeten elkaar niets.

 

 

Aan de rand van het water. Aan de rand van het licht. Aan de rand van de wolken. Aan de horizon. Aan de dag die begint in flarden verwaaide wolken en vrijkomend blauw. Aan de verte. Aan mijn hond die met mij spelen wil aan de rand van de dag en het water. 'Kom Bob, we gaan!'

Aan de rand van het water. Aan de rand van het licht. Aan de rand van de wolken. Aan de horizon. Aan de dag die begint in flarden verwaaide wolken en vrijkomend blauw. Aan de verte. Aan mijn hond die met mij spelen wil aan de rand van de dag en het water. ‘Kom Bob, we gaan!’

 

 

 

 

 

 

 

 

voorbeeld binnenwerk boek

voorbeeld binnenwerk boek

 

‘From the Guggenheim New York to the CoBrA Museum Amstelveen’


Kan een persoon de geschiedenis veranderen? Het is een clichevraag – met bijbehorend antwoord. En dat antwoord is altijd weer afhankelijk van het perspectief van waaruit de vraag wordt besproken. Maar toch? In het geval van de kunstgeschiedenis. De na-oorlogse? De tentoonstelling ‘From the Guggenheim New York to the CoBrA Museum Amstelveen’ bewijst het. Want deze tentoonstelling, en wat die teweegbracht, is grotendeels te danken aan de conservator die indertijd voor het Guggenheim deze verzameling aanlegde: James Johnson Sweeney?

Het gaat om de kunstgeschiedenis van de ‘avant garde’ – die indertijd min of meer om de hoek van het CoBrA Museum begon met de eerste tentoonstelling in het Stedelijk Museum Amsterdam waaraan mensen als Karel Appel, Eugene Brands, Corneille, Alechinsky aan deelnamen. We schrijven 1943. Het was een heus historisch moment. Maar dat is de ene helft van het verhaal. De andere helft speelde zich vrijwel parallel af aan de overkant van de oceaan, waar kunstenaars als Pollock, Rothko en niet te vergeten de rasrotterdammer De Kooning hún vernieuwende kunst maakten.

Soulages - Peinture, 195 x 130 cm, mai 1953 een van mijn favorieten  in de expositie

Soulages – Peinture, 195 x 130 cm, mai 1953
een van mijn favorieten in de expositie

Wat was eigenlijk het effect van die ‘vlucht’ van Amsterdam, via Parijs naar New York? En hoe kan het dat er zelfs sprake is van een gelijktijdigheid in ontwikkeling? En is het niet zo dat ‘wij’ hier lange tijd dachten dat ‘wij’ het recht hadden op de term Avant Garde? Meer dan wie ook? Kunsthistorisch gezien is dat natuurlijk een onmogelijke gedachte. Dat is wat deze tentoonstelling ons leert en laat inzien.

Zoals ooit in het Berlijn van tussen de beide oorlogen de Duitse schrijver Kurt Tucholsky schreef: “Es gibt keinen Neuschnee”, zo kan niemand aan een van beide zijden van de oceaan een claim leggen op enige avant gardistische uniciteit. Je kunt hooguit zeggen dat aan deze kant van de wereld de beeldende kunst directer werd beïnvloed door de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog en door de sfeer en cultuur van de na-oorlogse jaren dan aan de andere kant. Maar even zo goed was de Tweede Wereldoorlog ook zeer aanwezig in Amerika. Niet voor niets koos Mark Rothko ervoor om vanwege de mensonterende gruwelen van die oorlog alleen nog maar abstract te willen werken.

Vanish (Disparaître), 1959. Oil on canvas, 78 3/4 × 110 1/4 inches (200 × 280 cm).  Zeer bijzondere Alechinsky.

Vanish (Disparaître), 1959. Oil on canvas, 78 3/4 × 110 1/4 inches (200 × 280 cm).
Zeer bijzondere Alechinsky.

Er valt een grote parallelle ontwikkeling te signaleren die zich eerst geïsoleerd leek te voltrekken aan beide zijden van de oceaan en die dankzij de initiatieven van bijvoorbeeld een man als Sweeney werd samengevoegd en verrassend genoeg over eenzelfde soort handschrift leek te beschikken. Je kunt stellen dat Sweeney een cultureel scharnierpunt heeft veroorzaakt, waar CoBrA als het ware in werd opgenomen en uiteindelijk ook als beweging uit elkaar viel. Sweeney heeft gezorgd voor de globalisering van de na-oorlogse avant garde – en daarmee ook een globalisering van de na-oorlogse kunsthandel, met bijvoorbeeld iemand als Leo Castelli in de hoofdrol.

De sfeer was ernaar. De periode was ernaar. De wereld stond ervoor open. Avant Garde weerspiegelde tegelijk de na-oorlogse verwarring en de na-oorlogse hoop op een betere wereld. Niet daarvoor en niet daarna heeft de beeldende kunst zich zo breed zo daadkrachtig, zo confronterend en zo vernieuwend laten gelden.

De vraag of kunst de wereld kan veranderen duikt regelmatig op. Zo heeft CoBrA-kunstenaar Constant tussen de jaren ’50 en ’70 ontwerpen en maquettes gemaakt voor zijn utopische stad New Babylon. Daar moest de mens zich volledig vrij kunnen wijden aan kunst en expressie. Na 20 jaar hield Constant zijn utopia voor gezien en ging weer gewoon schilderen. Bijvoorbeeld het werk Rwanda waarop slachtoffers van genocide te zien zijn. Je kunt je afvragen met welke actie Constant meer heeft bijgedragen aan het veranderen van de wereld. Als je al daarvan kunt spreken.

Jakson Pollock, Ocean Greyness, 1953 Even geen drippings maar een wat mij betreft hele lyrische Pollock. Zó mooi.

Jakson Pollock, Ocean Greyness, 1953
Even geen drippings maar een wat mij betreft hele lyrische Pollock. Zó mooi.

Kunsthistorisch gezien heeft Sweeney de kunstwereld veranderd. En aangetoond dat er vanaf 1943 wereldwijd kunstenaars opkwamen voor een nieuw soort vrijheid die geladen was met een enorme kracht als reactie op de vernietigingsmachine die oorlog heet. Hun kunst was het statement van de vrijheid. De vrijheid van het individu. Van de autonome kunstenaar die het onconventionele in vorm en materie als uitgangspunt gebruikte. Het was ook CoBrA, maar bleek bijna letterlijk van hier tot Tokyo een wereldwijde beweging waar een paar musea een cruciale rol in vervulden: het Stedelijk Museum in Amsterdam en het Guggenheim van Sweeney in New York.

“A museum should be a vital organism (-). It should constantly prod the obeserver to reach out from the familiair to the unfamiliar,” noteerde Sweeny – met alle gevolgen van dien. Het was niet meer of minder dan revolutionair.

De Kooning - 1955 'Composition'. Speciaal voor Dick, Araun, Els en al die anderen die zien wat ik niet zie. Sorry guys.

De Kooning – 1955 ‘Composition’. Speciaal voor Dick, Araun, Els en al die anderen die zien wat ik niet zie. Sorry guys.

Bij de voorbereiding van een expositie over Eugène Brands – waarin onder meer aandacht wordt besteed aan zijn grote kennis van niet-westerse muziek – werd onlangs een cd gevonden met daarop door hem handgeschreven de tekst “Jazz – Jackson Pollock”. Het leek wel zo’n verborgen schat die zich ineens openbaart. Zoals de kluis van Al Capone, waarvan de opening zelfs live werd uitgezonden…

We deden de CD in de speler en luisterden gespannen. Wat zou het worden? Free Jazz? Miles Davis ‘Bitches Brew’, Coltrane? Niets daarvan. Het was de ball-roomjazz van Jerry Roll Morton, boogiewoogie door Count Basie, Lionel Hampton, Fats Waller!
Allemaal jazzmuziek die ook toen al nauwelijks doorging voor hip of avant garde. Stel je eens voor, Pollock die zijn avant gardistische ‘drippings’ maakt, wellicht zelfs Ocean Grayness, op muziek van de ballroomklanken van the Count. Terwijl waarschijnlijk op dat zelfde moment aan de andere kant van de wereld de mannen van CoBrA ’s avonds en ’s nachts in jazzcafé Le Bateau Ivre in de Parijse rue Mouffetard zaten te luisteren zaten naar bijvoorbeeld Chet Baker en inderdaad Coltrane! Wat toch echt een tandje avant gardistischer was. Vond men in Copenhagen, Brussel en Amsterdam. En niet te vergeten, in Parijs waar je vooral moest wonen in stinkende voormalige leerlooierspakhuizen terwijl Europa, na ‘de dronkenschap van de bevrijding’, zich met man en macht aan het herstellen was van de diepe wonden die de Tweede Wereldoorlog had geslagen.

En toen kwam Sweeney. En veranderde alles. De revolutie kreeg haar erkenning.

It was the best of times,
Karel Appel
it was the worst of times,
Willem de Kooning
it was the age of wisdom,
Corneille
it was the age of foolishness,
Jackson Polloc
it was the epoch of belief,
Eugene Brands
it was the epoch of incredulity,
Mark Rothko
it was the season of Light,
Pierre Alechinsky
it was the season of Darkness,
Asger Jorn
it was the spring of hope,
James Johnson Sweeney
it was the winter of despair,
Constant
we had everything before us,
CoBrA
we had nothing before us,
Paris
we were all going direct to Heaven,
New York
we were all going direct the other way—
Amstelveen

 

 

(deze tekst is een bewerking van de speech die ik schreef voor Els Ottenhof, managing director van het CoBrA Museum, bij de opening van de gelijknamige tentoonstelling die deze maanden te zien is).

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.