Kunstpraat 31.05.2013: meditatieve titanenstrijd Kloosterboer vs Onderzeebootloods


Op 8 juni is het zover. Dan opent de vierde editie van de Onderzeebootloods-exposities. Dit keer is het thema ‘de nieuwe energie in schilderen’ en is de naam van de expositie XXXL Painting. Drie min of meer generatiegenoten zijn door Boijmans uitgenodigd om, in de woorden van het Museum, een ‘titanenstrijd’ met elkaar aan te gaan. Het zijn Jim Shaw, Chris Martin en Klaas Kloosterboer. Het resultaat is een zeer publieksvriendelijk en imposant drieluik, waarin echter nauwelijks sprake is van een onderlinge strijd, maar wel van een gevecht met het enorme gebouw.

En waar Martin en Shaw de strijd aangaan op het formaat van hun doeken en ‘backdrops’, gaat Klaas ‘de uitvinder’ Kloosterboer echt een strijd aan met het gebouw door de hoogte maximaal te benutten en door het toevoegen van techniek – een enorm lange, ovalen rails waaraan een aantal werken hangt en traag voortbeweegt (in 20 minuten helemaal rond).

Die bewegende werken (20 stuks) schuiven en schuren voor statisch opgehangen doeken en objecten langs – zodat er een dubbele dimensie ontstaat. Daar omheen plaatst Kloosterboer ook nog eens een aantal beeldschermen met fimpjes die betrekking hebben op zijn werk en manier van werken.

In het midden zal een platform komen, waarop bezoekers kunnen plaatsnemen en het rondbewegen van de gigantische doeken doorleven.  Op het moment dat wij er rondlopen, is het nog lang niet klaar, maar nu al zie je, voel je hoe bijzonder deze opstelling zal zijn.

klaas4

Klaas en dochter Naomi bezig met het ophangen van een van de monochromen (alle doeken zijn apart door Klaas geschilderd en bewerkt).

klaas1

Even later staan wij, bloggers, rond Klaas en proberen onze meest intelligente vragen te stellen. Klaas op zijn beurt doet zijn best om bevredigende antwoorden te geven. Klaas: ‘Wat je ziet is eigenlijk nooit zo letterlijk, wat je niet ziet vind ik belangrijker. De onkenbaarheid van de ander of van de waarneembare werkelijkheid is veel interessanter. Kunst speelt daarin een belangrijke rol. Alle kunst gaat immers over hoe je je verhoudt tot de ander en tot de wereld. Daarover gaan mijn tekstschermen ook. Het zijn woorden, hele neutrale woorden, die staan voor ‘men’ – en het gaat erom hoe je je daartegen verhoudt.’

Dan gaat het gesprek over het ‘kapot maken’ van dingen om tot nieuwe vormen/dingen te komen. En over de ‘dramatische daad’ die dat is. Naast mij staat een blogger met veel verstand van kunst die Klaas dit soort dingen in mond wil duwen en waarmee Klaas zichtbaar een kleine titanenstrijd aangaat: “Een penseelstreek is ook een dramatische daad,” duwt mijn buurman. En “ieder schilderij is toch het verhaal van zijn ontstaan?” “Eh… ja, mompelt Klaas, “dat kun je best zo zeggen.”

Ik houd het gesprek voor gezien – kun je dat zo zeggen? – en ga op mijn eigen manier dramatisch genieten van wat er te zien is en vooral van de ‘onkenbaarheid’ van Klaas’ werk. Het duurt niet lang voor ik het zeker weet: Klaas wint zijn titanenstrijd met glans. De Loods gaat zich gewonnen geven. Klaas is De Man van de Match.

klaas2

klaas5

Later spreek ik hem nog even. We hebben het erover hoeveel er in de kunst eindeloos geleuterd wordt, geïnterpreteerd en gedaan. Klaas vertelt dat zijn studenten nauwelijks meer toekomen aan het maken van werk. “Ze blijven maar praten,” zegt hij. “Er komt bijna niks meer uit hun handen. Ze durven bijna niet meer. Alles is kapotgepraat.”
Zo’n man dus. Ik zeg, doen. Gaan! En genieten van deze man.

Op vrijdag 7 juni vindt het symposium ‘XXXL Painting’ over de gelijknamige tentoonstelling in de Onderzeebootloods plaats. Tijdens het symposium komen verschillende sprekers aan het woord die over het werk van de kunstenaars vertellen. Elodie Evers van de Kunsthalle Düsseldorf vertelt over het werk van Chris Martin, Laurence Sillars van Baltic Centre For Contemporary Art over het werk van Jim Shaw en Camiel van Winkel over het werk van Klaas Kloosterboer. Els Hoek en Sjarel Ex – conservatoren van de tentoonstelling – geven een inleiding en ondervragen de drie kunstenaars tijdens een Q&A. Aansluitend aan dit programma vindt een exclusieve preview van de tentoonstelling in de Onderzeebootloods plaats.
Het symposium duurt van 13:00 tot 17:00 uur en kost €5 euro. Graag reserveren via de website: http://www.boijmans.nl/nl/7/kalender/calendaritem/1366/symposium-xxxl-painting

.

 

Kunstpraat 30.05.2013: de Onderzeebootloods en Jim Shaws’ backdrops


Vanaf 8 juni is het feest in de Onderzeebootloods. Dan gaat daar de vierde editie kunstactie van start onder de titel XXXL Painting. Drie schilder‘titanen’ nemen het tegen elkaar op en tegen het enorme gebouw. De titanen: Klaas Kloosterboer, Chris Martin en Jim Shaw. In de persmap van museum Boijmans van Beuningen, organisator, worden de volgende kwalificaties uitgedeeld: Klaas, de ‘uitvinder’, Chris, het ‘schilderbeest’ (zie mijn blog van 29 mei) en Jim, de ‘verteller’. Alle drie zijn in hetzelfde decennium geboren en hebben meer of minder bewust de jaren ’70 en ’80 beleefd.

Dat schept een band. Als je door de Onderzeebootloods wandelt en de drie exposities bekijkt voel je verwantschap zonder dat je er nu direct de vinger op kunt leggen. Tegelijk blijven het (gelukkig) drie individuen, ieder met zijn eigen thematiek en handschrift. Met name in beide Amerikanen voel je de good vibrations. En waar Martin het zoekt in pittig schilderwerk, zie je Shaw op allerlei manieren interpretaties geven: van de geschiedenis – zoals deze serie

jimshaw3

jimshaw5

Waar verder een lang verhaal bij hoort over hoe Shaw tot deze aanpak is gekomen, tegen de achtergrond van werken van Picasso. Het levert een even grappige als boos-bittere kijk op de samenleving op. Daarnaast werkt Shaw graag met ‘backdrops’ – beschilderde decordoeken, afkomstig uit oude films en/of musicals. En dat levert bijzondere beelden op:

jimshaw2

jimshaw4

Als je Jim vraagt wat hij hiermee bedoelt, blijft hij vriendelijk lachend op de vlakte. Het moet zo zijn, zegt hij. De ene keer wil hij een statement maken, de andere keer dwingt het beeld zijn afbeelding af. Maar vaak kom je wel zijn visie op de (consumptie)samenleving tegen. Tegen de achtergrond van wat een soort Witte Huis lijkt, stijgt een vet-sliertige, bijna fondue-achtige, atoomwolk op, omgeven door producten in 50-erjaren vormgeving.

‘Prachtig werk’, denk ik hardop.
‘Ja, zegt de vrouw naast me, het is wel meer dan dat hoor.’ Ik voel me pinnig op mijn vingers getikt.
‘O, zeg ik – is het niet genoeg als bezoekers straks zeggen dat ze het prachtig vinden?’
‘Het gaat voor mij een stap verder, zegt ze. Waarom doet hij het zoals hij het heeft gedaan? Daarom gaat het voor mij.’
‘Ik hoop dat hij dat zelf weet,’ ontglipt het mij. Even later praat ik met De Man. Ik vraag hem of hij weet waar die backdrops vandaan komen, bij welk theaterstuk of bij welke film ze horen. No, not the faintest idea. Hooguit bij deze, dit is de Mississipi zegt hij en wijst op een rivierenlandschap waar een radarboot langsploegt. Shaw heeft er een enorme hoeveelheid spierwitte (semi-) mythische/stripfiguren overheen gelegd.

jimshaw7

Het doek meet iets van 13 x 10 meter. Ik verheug me erop om het straks opgehangen te zien. En besef de waarde van deze bijzondere expositie. Chris Martin met zijn haast hallucinerende megawerken, Klaas Kloosterboer met zijn enorme, meditatieve, installatie en Jim met zijn hoogst merkwaardige backdrops. Het verbaast me dan ook helemaal niet als ik ineens dit zie

jimshaw6

Wat blijkt? Jim en zijn assistenten vormen samen ook nog eens de punkband ‘Destroy all Monsters’. ’s Avonds repeteren ze tussen de kunst die ze overdag maken. Tijdens de opening op 8 juni geven ze een concert. Ik kan niet wachten.

Kunstpraat 29.05.2013: Chris Martin in de Onderzeebootloods, eh… groovy


Vanaf 8 juni kun je terecht in de Onderzeebootloods voor de vierde editie kunst in de zomer, dit keer onder de titel XXXL Painting. En dat is het zeker. Very XXXL. Drie kunstenaars gaan daar, volgens organisator Boijmans, een ‘titanenstrijd’ aan. Boijmans heeft ervoor gekozen om dit keer de conceptuele kunst even te laten voor wat zij is en ruimte te geven aan de ‘nieuwe energie in schilderen’. Daardoor en door de drie namen die in dit project hun titanenstrijd aangaan, is er onmiddellijk sprake van een zeer toegankelijke expositie. We hebben het dan over Klaas Kloosterboer (1959), Jim Shaw (1952) en Chris Martin. Omdat ze alle drie het bespreken waard zijn, vandaag de eerste van de drie: Chris Martin (1954).

Chris Martin woont en werkt in New York en het het ‘schildersbeest’ – aldus Boijmans. Hij gebruikt zijn energie om van elk schilderij een explosie van kracht te maken. In XXXL Painting stelt hij een 30tal doeken beschikbaar, in de weken voorafgaand aan de opening werkt hij in de Onderzeebotenloods aan drie werken op Onderzeebootloodsformaat: 13 x 10 meter. En dat is in die context wel groot, maar niet eens heel groot. Tijdens de bloggerspreview kregen wij gelegenheid het work in progress te zien:

chrismartin3

Lekker stevig werk met in de randen hier en daar wat collage-achtige details, een techniek die Martin vaker toepast. Bijvoorbeeld in deze zeer fraaie:

chrismartin4

en details:

chrismartin5

chrismartin6

Wanneer je op die detail gaat letten, ontdek je ineens dat Martin een kind van zijn tijd is. Veel verwijzingen naar muziek en musici als Sly Stone, Miles Davis en dergelijken. Het stoort niet, daarvoor zijn ze knap genoeg verwerkt, maar het valt wel op. Als min of meer generatiegenoot schieten ineens allerlei associaties door mijn hoofd. Zappa & Mothers of Invention met teksten als ‘Brown Shoes Don’t Make it’, en ‘Guess I’ll just drop out, I’m hippy and I’m drippy and I’m stoned’. Of fijne meligheid van een band als The Bonzo Dog Doodah Band met teksten als ‘Hunting Tigers Out in India, Out in Out in Out in India’. Nouja, zo dus. Dan hoor ik de conservator vertellen over Chris en dat hij in ‘zijn tijd’ nogal wat experimenteerde met Hallucinerende Middelen waaronder paddo’s en dat dat ervaringen opleverde waarvan hij zegt dat hij die nog steeds met zich meedraagt en dat die hem nog steeds inspireren. Ik draai me om en zie een koffertje met daarin een van de delen uit de fameuze serie natuurboeken van Jac. P. Thijsse die Martin in Amsterdam op de kop heeft getikt: Paddestoelen

chris martin1

Dan zie ik in mijn ooghoek een niet te missen doek:

chrismartin2

Huge Mushrooms! En kijk hoe lekker dat licht valt! Het is een schitterend doek waarin druk wordt gespeeld met de verhoudingen tussen ‘alles wat bloeit en ons altijd weer boeit’ (met dank aan de allang overleden radioprater/bioloog Dr. Fop I. Brouwer die in de tijd dat Martin experimenteerde met mushrooms hier op de radio over zwammen en bankjes praatte) en de mensch in zijn natuurlijke omgeving.

En maar weer door naar een niet te fotograferen werk, namelijk ook een enorm bos dat vervolgens is overdekt met een vette laag glitters. Want ook aan glitters heeft Martin goeie herinneringen. Ik kan dat zomaar begrijpen. Dit is gewoon eh… funky, groovy, dus. Ik vraag me af of dit inderdaad nou de ‘nieuwe energie in schilderen’ is die Boijmans ons hiermee belooft. Het is groot, groter, grootst. Dat zeker. Monumentaal zelfs. En het is absoluut een feest om te bekijken. Ik realiseer me dat ook Picasso op hoge leeftijd ook nog schitterende werken maakte en bedenk me dat ‘hippie’ Chris Martin op zijn ouwe dag inderdaad instaat is om werk te maken dat hartstikke vitaal is. Goeie keuze van Sjarel Ex en Els Hoek.

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.