Het verhaal keer op keer – Indiëherdenking


Elk jaar vindt op 15 augustus de herdenking plaats van alle gruwelijkheden die zich indertijd hebben afgespeeld in Nederlands-Indië voor, tijdens en na WO II in Zuidoost-Azië. Op 15 augustus 1945 capituleerde Japan en eindigde WO II definitief voor Nederland. De plechtigheid herdenkt de vele slachtoffers van de Japanse onderdrukking in en om voormalig Nederlands-Indië gedurende de Tweede Wereldoorlog. Het is een gruwelijk verhaal, dat zich uitstrekt tot ver na de oorlog. En het betekent voor velen een gedwongen afscheid in tal van opzichten.

Nu alweer voor de vierde keer schrijf ik de speech voor Jan van Zanen, burgemeester van Amstelveen. Hier vindt de herdenking plaats in het Broersepark. Het is een grote gebeurtenis die tot ver buiten Amstelveen reikt.  Elk jaar blijkt opnieuw met hoeveel verdriet, nu al door enkele generaties, de herdenking wordt beleefd. Het is elke keer weer een bijzondere opdracht om hieraan een speech te wijden. Wat het extra ‘spannend’  maakt, is om elke keer opnieuw een invalshoek te vinden anders dan de vorige. Terwijl de boodschap dezelfde blijft. Oke, het is ‘gewoon werk’ – maar juist daarom.

Bovendien is voor veel bezoekers de herinnering nog steeds een open wond. Ik zoek (dus) opnieuw een invalshoek die recht doet aan de gebeurtenis. Wat het ingewikkeld maakt, is dat het verhaal zoveel facetten kent – die nooit allemaal in detail te verwerken zijn in de speech. Dus is de uitdaging om een grote lijn uit te zetten die tegelijk specifiek is. Overigens is er meestal – ook nu weer – een gastspreker die een van de facetten belicht.

Op de een of andere manier blijft de beroemde zin van Lucebert door mijn kop echoën: alles van waarde is weerloos. Ik weet het, het is een zin die al op ongelooflijk veel manieren is toegepast. Dus ik aarzel om hem te gebruiken. Dan lees ik het hele gedicht en weet direct wat ik wil. Want als geheel is het gedicht nog veel rijker dan die ene zin. Het is een schitterend organisch geheel. Uiteraard, zou je bijna zeggen. Het is immers van Lucebert. Lees mee. De speech is intussen in concept klaar. Ik laat hem even sudderen. Ik ga op vakantie en neem deze in elk geval mee:

“De zeer oude zingt”

Er is niet meer bij weinig
Noch is er minder
Nog is onzeker wat er was
Wat wordt wordt willoos
Eerst als het is is het ernst
Het herinnert zich heilloos
En blijft ijlings
Alles van waarde is weerloos
Wordt van aanraakbaarheid rijk
En aan alles gelijk
Als het hart van de tijd
Als het hart van de tijd

Advertenties

Over hanvanwel
Alles voor de kunst. De kunst van het kijken, schilderen, schrijven, creëren, genieten, bedenken en maken. De kunst van het je eeuwig verbazen. Maar ook de kunst van het rouwen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: