Kunstpraat 28.06.2013: Jim Impelmans – het portret en het brutaalste woord


Als ik een training geef aan tekstschrijvers is een van de opdrachten die ik geef om een flipover-vel te nemen en over de volle omvang een woord te schrijven dat ze eigenlijk te brutaal vinden. Dat ze eigenlijk nooit zouden gebruiken. Dat blijkt geen gemakkelijke opdracht. De grootte van het papier is ronduit vijandig. Nadenken over hoe brutaal je eigenlijk niet bent kan best confronterend zijn. En je hebt nog nooit een woord zo centraal gesteld. Het is een schitterende opdracht, die altijd veel gespreksstof oplevert. Naast de gangbare scheldwoorden die tijdens voetbalwedstrijden de gewoonste zaak zijn, is er altijd een kleine minderheid die het waagt om, na eindeloos puzzelen en mediteren, als brutaalste woord levensgroot op te schrijven: IK
Vaak moet ik daaraan denken als ik kijk naar portretten. Bijvoorbeeld dit werk van Jim Impelmans

1152_l

 

Is beeldende kunst een intense vorm van mediteren? Ik denk dat wel eens. En als ik dit portret zie, weet ik het eigenlijk zeker. Een portret als dit ontstaat uit een bezinning op het moment van ontstaan – de ‘meditatie van het moment’. Het overkomt je, als kijker. Het is een groot ‘IK’. Net zo concreet en net zo diffuus als een tekschrijver die dat woord op zijn flipover-vel stift. Vond ik het gisteravond nog behoorlijk zwaar en zelfs agressief, vandaag komt het op me over als vredig, innemend. Alsof ik vrede kan hebben met deze IK.

Ik vraag me af hoe zoiets tot stand is gekomen – stel me er van alles bij voor. Is ook nu weer het proces interessanter is dan het eindproduct? Zou kunnen, maar uiteindelijk heb ik alleen te maken met dat eindproduct. Het proces laat zich gissen. Het resultaat in dit geval ook. Jim Impelmans geeft je die ruimte, hij neemt hem zelf ook. Als een ware schatplichtige aan Bacon, veegt hij, manipuleert hij zijn materiaal tot er iets onstaat dat een grote persoonlijkheid heeft. Misschien wel meer dan het origineel. Jim creëert een nieuwe IK.

Zo staan we oog in oog met iets of iemand die het meest overeenkomt met een herinnering. Niet zozeer de herinnering aan iemand, maar meer de herinnering aan een gebeurtenis die door de tijd is gezeefd en waarvan de essenties blijven bestaan en hun eigen essentie oproepen. Zo gaat dat met herinneren Hoe vaak is de confrontatie met iets dat je je heel lang alleen hebt herinnerd, anders dan je dacht, soms teleurstellend, soms totaal anders – maar helemaal niet verkeerd.

Het IK is een gebeurtenis die herinnert aan zichzelf. Dat is ook wat het portret van Impelmans teweeg brengt. Het portret is daarmee groter geworden dan zichzelf. Het is een über-IK.

Advertenties

Over hanvanwel
Alles voor de kunst. De kunst van het kijken, schilderen, schrijven, creëren, genieten, bedenken en maken. De kunst van het je eeuwig verbazen. Maar ook de kunst van het rouwen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: