Kunstpraat 1 en 2 augustus 2013: Olga en Co – Wiese en Westerik


En café de Vlaamsche Reus. Want daar begon het. Leven. Drinken. Versieren. Lullekoek en studentensores. In Groningen. Zoete herinneringen en blijkbaar niet alleen voor mij. Want naar aanleiding van een andere opmerking over de ‘Reus’ in een van mijn blogs twitterde all the way from Canada Judith van Praag met de vraag of ik wist van wie de schilderijen waren die daar aan de muur hingen.

Ik schreef haar terug dat ze mij aan Berserik deden denken, maar ik bedoelde Westerik (1924), maar zij bedoelde iemand anders schreef ze en een paar dagen later twitterde ze triomfantelijk ‘Bingo’ want iemand anders had haar verteld dat het schilderijen waren van Olga Wiese.

En dat prikkelt de mens. Dan wil hij meer weten. Dus de mens gaat graven en stuit al snel op Olga, bijna in levenden lijve op YouTube bij een expositie twee jaar geleden in Eelde. En van daar naar haar site is het nooit ver en dus komt de gravende mens terecht bij een ‘Realist’, vergeet die term. Maar vergeet Olga (1944) niet, want zij is in haar genre hartstikke interessant. Een paar voorbeelden:

02-mevrouw-staartjeskopie

en:

18-wallflowerskopie

Maar ook deze en dat is toch een soort bruggetje naar mijn associatie met Westerik:

08-greenlandkopie

dit dus zijnde Olga (2000-2008), en dit dus zijnde Westerik in 1979:

img_6316c900cf922531c7714f683a390c1e.jpg_2_a4edc53d33cc6197be80e291757cb2eb

Het heeft natuurlijk weinig te betekenen, en er zijn wel meer slootjes geschilderd die naar de horizon wandelen, maar de overeenkomst is wel treffend. Ware het niet dat Olga haar werk schilderde toen de Vlaamsche Reus in de Poelestraat allang was ontmanteld.

En omdat Olga ‘realist’ is en omdat Co niet minder realistisch is, is het aardig om die twee enigszins aan elkaar te koppelen. Zeker de vroege Co, die indertijd precies schilderde waaraan ik behoefte had. Die hele precieze aanpak, dat vaak typische perspectief – het was in de jaren ’70 een geheel eigen stijl, zo ontledend als een botanicus of een grafisch chirurg. Neem het gruwelijke ‘gras snijdt vinger’:

img_934748b540c5b1493b8c562cfe2d8bea.jpg_2_a4edc53d33cc6197be80e291757cb2eb

geschilderd met zoveel gevoel voor detail dat je er onwillekeurig zelf pijn van krijgt. Helaas is hij in het echt niet veel groter dan zo’n 30 x 25 cm en dat is wel jammer, want je zou die snee graag tot pijnlijk grote proporties willen zien afgebeeld. Vinger gaat door gras. Door dor gras. Door dor gras dat snijdt niet elk gras snijdt dit is van dat droge dorre gras dit is gras waar geen voetballer een sliding door maakt dit is gras in het wild maar wat moet die vinger daar nou toe en waarom? Het is een gruwelijke reportage, inderdaad erg realistisch, maar ook vertellend.

Of neem deze:

img_3884b2d3e6941d65fb3de6f71fdb35c0.jpg_2_a4edc53d33cc6197be80e291757cb2eb

Een van zijn beroemdste werken, ‘Schoolmeester met kind’ (1961). De blik van die man vergeet je niet – maar laat je ook achter met vragen. Zoals: is dit nou een aardige man of niet en heeft hij zijn linkerhand om de hals van het kind terwijl hij met zijn rechterhand het hoofdje tegendhoudt of is het een liefdevolle handeling nee dat kan eigenlijk niet het kind kijkt niet blij, het heeft huilerige ogen en een verschrikte mond dus watskebeurd? Is de schoolmeester een sadist-oude-stijl en het kind een kind van alle tijden of is het een hele lieve, troostende persoon? Ik betwijfel het – er is iets aan de hand tussen die twee. Iets dat niet vrolijk is, vermoed ik.
Overigens moet ik ‘ergens’ bij het zien van dit werk denken aan Botero (1964):

Familia_Botero

Of draaf ik nu door? Sleep ik dingen aan de haren? Maakt niet uit. Het is mijn associatie, dus is het goed. ‘Ergens’ is er altijd wel iets verbonden met iets anders, de man in het slootje bij Olga heeft een tegenhanger bij Co en de onderwijzer van Co zou zomaar een noords familielid kunnen zijn van Botero aan wie ik een dezer dagen graag wat meer tekst besteed.

Maar nu terug naar hoe het begon. Of eigenlijk het onverwachte bruggetje dat vanuit Canada werd gelegd naar ‘een stukje’ verleden en vandaar naar de schilder die in mijn Haagse jeugd voor mij het prototype was van Je Ware. En nog steeds maakt het werk van Co uit die tijd dat in mij los. Bijvoorbeeld ook deze zwemmer (1969):

img_123a2da5ba6530318457f27589ebb9f6.jpg_2_a4edc53d33cc6197be80e291757cb2eb

Het zijn stuk voor stuk perspectiefstudies die vervolgens in uiterste perfectie worden uitgewerkt. Geen wonder dat Co een uiterst lage productie kende. En ook geen wonder dat zijn werk bijna technische registraties lijken: intrigerend genoeg, knap genoeg maar ook bijna te afstandelijk – als een botanicus die ontleedt. Ik ontkom niet aan die metafoor.

Maar goed, de cirkel moet rond. Olga – waar ben je? Hier:

10-loner-5kopiecopy_5187

Ze noemt hem de Loner (1985-2000) en ik vind het een mooi beeld om mee af te sluiten. Want het laat zien dat Olga Wiese absoluut kan schilderen en of ze het nou wil of niet behoorlijk dicht in de buurt komt van Westerik. Of, waarom niet, Westerik behoorlijk dicht in haar buurt komt. Het lijkt me een mooie tentoonstelling als die twee ooit samenkomen.

Voor de ware Westerikliefhebber nog het volgende:

Eind 2013 wordt in het Rijksmuseum Amsterdam een nieuw boek gepresenteerd, uitgave Uitgeverij de Kunst Wezep. Prachtige reproducties van 90 à 100 schilderijen met daarbij ideeschetsen en quotes uit Westeriks werkdagboeken. Met medewerking van Véronique Baar en een essay van Hans de Hartog Jager.

Ik nodig mijzelf van harte uit om daarbij te zijn.

Advertenties

Over hanvanwel
Alles voor de kunst. De kunst van het kijken, schilderen, schrijven, creëren, genieten, bedenken en maken. De kunst van het je eeuwig verbazen. Maar ook de kunst van het rouwen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: