David zou – David vertrekt (26)


Tussen deze tekst en de vorige blog zweeft zo’n anderhalve maand. Zes weken waarin ik dit geamputeerde leven zo rimpelloos mogelijk probeer door te komen. Even geen nieuwe emoties graag. Even geen gezeik aan mijn kop. Even rust alstublieft. Dank. Het ellendige is dat er genoeg emoties overblijven, voldoende gezeik en meer dan genoeg onrust. Want, David. Wat anders.

Een vriend nodigt me uit om uit eten te gaan. Hij trakteert, altijd goed. We praten over veel, maken grapjes, genieten van het eten en ten slotte komt David ter sprake. “Ik laat het liever aan jou om over hem te praten,” zegt hij. “Maar vertel nou eens, hoe kan het eigenlijk dat je in je blogs zoveel verdriet verwerkt terwijl je hier heel relaxed en vrolijk zit te zijn? Dat is wel bijzonder. Als ik je niet beter kende zou ik bijna zeggen dat hier iets niet klopt.” Ik denk erover na. Heb het antwoord ook niet zomaar klaar. Die blogs thermometeren hoe ik me voel en heb gevoeld. Ze gaan soms over mijn emoties van dat moment, soms over emoties die een langere periode bestrijken. En in de tussentijd geeft David me de ruimte om met veel andere dingen bezig te zijn. Zoiets. Meer en meer ontstaan er laagjes leven bovenop de dood van David. Tijd heelt – wel en niet.

Tussentijd. Ik vind het een fascinerend begrip. In de Davidse tussentijd zijn er perioden waarin ik me sterk voel, vol energie. Waarin David naast me staat zoals hij naast me zou staan toen hij nog leefde en ook niet dagelijks in mijn omgeving was. Tot er een situatie komt waarin ik word geconfronteerd met zijn dood. Zoals bij de eerste wedstrijd van zijn hockeyteam dit seizoen. Natuurlijk gingen wij erheen, zoals we ook voor de zomer regelmatig naar ‘de jongens’ gingen kijken en genieten. Alleen dit keer was het bijna ondraaglijk. Misschien wel door de zomerpauze en vervolgens de confrontatie van het moment. Ik weet het niet. Ik miste hem daar zo verschrikkelijk tussen zijn ploeggenoten: rennend over het veld, de bal aannemend, voorzettend, roepend.

Na afloop stonden we met het team op het balkon van de hockeyclub. Om ons heen andere teams – de vertrouwde, gezellige drukte. Ineens voelde ik het lijfelijk: David zou hier moeten zijn. Overal stonden, liepen, lachten Davids maar niet David. Die zou hier nooit meer zijn. David zou hier nooit meer staan: bierend, rokend, ouwehoerend – iets ouder dan de meeste van zijn teamgenoten – plannen makend, afspraken. David zou niks meer. Kutzooi.
Zoals altijd scheurden we ons even later met moeite los van de jongens en reden stil naar huis. Vol van verdriet.

Het is de machteloosheid die het verdriet voedt.
Die meestal onverwacht door de flinterdunne laagjes leven breekt en zijn zwarte licht schijnt. Er is het verdriet van het missen – dat is al behoorlijk zwaar – en er is het verdriet van de machteloosheid. Dat soort verdriet gaat verder en komt ook van ver. Dat verdriet gaat niet over mijzelf maar over David. Het is een niet-begrijpen en dat is machteloosheid in al zijn kracht. “Moet je het wel willen begrijpen?” vragen vrienden me. “Hoe wil je iets begrijpen wat gewoon niet te begrijpen is?” Het is waar, ik weet dat dit rouwen vooral hierom draait en dat ik er steeds bij uitkom.

Deze dagen, in de aanloop naar zijn verjaardag op 4 november, is dat wat mij het meeste bezighoudt. Het is het Hoe klinkt het klappen van één hand? – de bekende koan – de vraag van de Zenmeester aan zijn leerling. Davids dood is een koan: er is geen goed of fout antwoord. Het klappen van één hand is in een vraag naar zingeving waarbij je door alle denkbare stadia heengaat van hopeloosheid, machteloosheid, hoop en wanhoop. De cirkel waarin ik ronddraai is de zinloosheid van die zingeving. Volgens sommigen bestaat er wél een antwoord op de koan: eenzaamheid. Ik weet niet of ik het er helemaal mee eens ben, maar in het geval van David – en van al die andere kinderen die veel te jong overlijden – kan ik er wel wat mee.

Het is de eenzaamheid van het overlijden. Niet mijn eenzaamheid, maar de eenzaamheid van dat kind van 23 op de laatste momenten van zijn leven. Daarbij te zijn, zijn hand desnoods vast te houden, mijn hand door zijn krullen terwijl hij daar lig iets daarvan te begrijpen –

ik zie hem voor me in zijn kamer in zijn bed aan het eind van die lange nacht die geen uitzondering was de vrienden zijn vertrokken het bier lijkt uitgewerkt hij is moe en appt nog wat na suddert een beetje in slaap denkt wellicht over de afgelopen uren misschien wel aan die middag ervoor waarin hij op zijn werk dat zeer intieme gesprek had met zijn coach die niet eens zoveel ouder is dan hij het gesprek waarin hij letterlijk al zijn zorgen en vragen over mij en ons leven aan de coach voorlegt ik heb me nooit gerealiseerd dat het zo diep bij hem zat en vraag me af wat voor relatie ik eigenlijk met hem had anders dan diepe en ouderlijke liefde en genegenheid maar te vaak kan ik mij nu onderwerpen voor de geest halen die onbesproken bleven waarvan ik niet eens wist dat die onderwerp waren en beloften beloften die ik deed maar die ik nooit nakwam om wat voor reden ook beloften die ik te makkelijk deed in mijn vaak opkomende enthousiasme bij het idee alleen al zoals ook de afspraak om samen stoned te worden als je kinderen het huis uitgaan kun je doen wat je wilt maar ze spinnen hun eigen draden en leven en alle moeite die je zou willen doen om ze weer bij je te hebben voor zover dat ooit het geval was is bij voorbaat mislukt ik herinner me hoe mijn vader tot tranen toe verdrietig was toen hij merkte dat ik tijdens mijn studie nederlands niet met hem wilde corresponderen over poëzie en andere literatuur daar had hij zich alles van voorgesteld maar ik niet in tegendeel het heeft jaren geduurd voor wij elkaar weer vonden en dan inderdaad in het schrijven over poëzie we stelden een gedichtenbundel samen op testamentair verzoek van een van zijn beste vrienden waarvoor we het hele land doorreisden en alleen maar praatten over schrijven, dichten, schrappen noem maar op de vriend had ons postuum een mooi bedrag gegeven om nou eens eindelijk zijn gedichten gedrukt te kunnen zien keiharde zakenman die in zijn vrije tijd gedichten schreef en zich daarna voor het hoofd schoot we ontdekten dat zoiets een legaat onder last heet en besloten de bundel ook zo te noemen want de lichtheid van het bestaan was ver te zoeken in die gedichten en als ik er nu zo over denk dan is het leven na Davids dood ook een soort legaat onder last  dat we dragen soms zo licht als een wolk dan weer lood en loodzwaar zwart licht hij wilde dat je gelukkig werd zei zijn coach toen ik een bezoek bracht aan zijn werk dat was ongeveer de laatste opmerking die hij maakte alsof hij wist alsof hij voelde dat deze nacht de laatste van zijn leven zou zijn zo ligt David dus nu rond vijf uur in zijn bed misschien rookt hij nog een sigaret in elk geval vonden we naast zijn bed een overvol asbakje 11079527_10205607431499450_5684480347829643654_oonder diabeten vind je veel rokers is ons eens verteld misschien voelt hij zich niet zo goed want op een gegeven moment rond 04.00 uur doet hij die vingerprik en ziet dat hij veel en veel te laag zit met zijn bloedsuiker dus waarschijnlijk staat hij op ik hoop dat hij opstond ja dat moet haast wel maar het hoeft niet want bij een lage bloedsuiker zeil je langzaam jezelf uit maar waarschijnlijk is hij opgestaan en heeft limonade gedronken snelwerkende suikers die het suikertekort simpel opkrikken zodat je je beter voelt maar wat me de hele tijd bezighoudt is of hij ook nog iets heeft gegeten een boterham met pindakaas is een van de beste oplossingen als langzaamwerkende suiker zodat je tekort over een langere periode aanvult hoe dan ook een uur later is hij nog wakker als Philip zijn kamer binnenkomt we waren gewoon slap aan het ouwehoeren zegt Philip en David vraagt hem om het licht in zijn kamer uit te doen dan hoeft hij daarvoor zijn bed niet meer uit waarom vraagt hij dat uit luiheid of is hij al aan het wegzinken in zijn suikertekort in elk geval is het geen ongewone vraag of een vraag die Philip alarmeert dus zo zal het zijn gegaan doe jij even het licht uit als laatste woorden en Philip gaat naar bed zoals hij elke nacht naar bed gaat en David doet zijn ogen dicht zoals hij dat altijd doet alleen is dit de laatste keer in zijn leven dat hijzelf zijn ogen sluit zich van geen dood bewust met een hoofd vol plannen afspraken herinneringen een CITOtoets met maximale score jaren boordevol hockey en blowen en verzet en plezier en zijn Eerste Grote Liefde en zijn Tweede Iets Kleinere Grote Liefde en vervolgens zijn Mega Grote Liefde en daarna een tijd even geen Grote Liefde maar dat is allemaal aanwezig onder zijn schitterende gitzwarte krullen waaraan hij zo de pest heeft dat hij er potten vol wax in smeert tot zijn haren bijna afbraken zo zonde zo eeuwig zonde zo was hij zoals hij nu zijn knieën optrekt de deken wat hoger tilt zich omdraait en nog even denkt aan morgen zich omdraait op zijn buik zijn lievelingshouding waaruit hij niet meer overeind zal komen want nu hij zeilt echt weg ergens ver weg hoort hij onderweg het klappen van een hand is er nog iets van bewustzijn dat hem vertelt dat dit het is dat dit het was dat dit nooit meer meer zal zijn dat vanaf nu alles over hem in de voltooid verleden tijd en in de onvoltooid toekomende tijd gezegd wordt was hij nog in staat om te denken zoals hij is gevonden ligt hij er rustig bij dus hij heeft zich niet verzet of kunnen verzetten hij vertrok ondanks zichzelf ondanks mij ondanks zijn broertje zijn stiefmoeder en zijn moeder zijn zus zijn dispuut zijn dispuutsgenoten zijn werk zijn vrienden maar hoe is hij vertrokken wat heeft hij ervan gemerkt dat is mijn machteloosheid en op sommige momenten inderdaad mijn eenzaamheid want op de vraag naar hoe het klappen van een hand klinkt is geen antwoord mogelijk behalve dan dat eenzaam misschien wel de beste omschrijving is hoewel ik machteloosheid een betere omschrijving vind want er zijn geen antwoorden op dit soort vragen maar die vragen niet stellen is ook geen oplossing integendeel het maalt het moet malen in mijn hoofd eindeloos malen tot er op de een of andere manier rust over mij komt mijn tollende gedachten en associaties als sterrenstof zijn neergedaald

Ik ben gewoon thuis. In de kamer hiernaast Davids hoofdkussen waarop enkele bloedvlekken – de laatste bewijzen van dit leven dat zo machteloos te vroeg eindigde. Ik doe mijn schoenen aan en Bob zijn riem. We wandelen het herfstbos in op deze schitterende dag. De bomen kleuren in alle denkbare tinten en ik bedenk dat ook dat afscheid nemen is van leven: na maanden monochroom groen kleuren de bladeren intens bij hun afscheid van het seizoen en de boom die hun voedde. We kunnen ervan genieten en het accepteren omdat we weten dat het om de cirkel van het leven gaat. Het is een eenvoudig proces dat ‘ergens’ houvast biedt, de cyclus van de natuur. Hoe anders is dat met het kind dat vertrekt om in dit leven niet meer terug te keren.

Advertenties

Over hanvanwel
Alles voor de kunst. De kunst van het kijken, schilderen, schrijven, creëren, genieten, bedenken en maken. De kunst van het je eeuwig verbazen. Maar ook de kunst van het rouwen.

2 Responses to David zou – David vertrekt (26)

  1. David eens ontmoet, in het hart gesloten says:

    de vroege ochtend van 4 november; David in ons hart
    alle kracht liefde en wijsheid toe gewenst

    Like

  2. David eens ontmoet, in het hart gesloten says:

    Ps misschien dat circus treurdier je wat lucht kan geven

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: