David’s December – David vertrekt (30)


Goede voornemens: 31 december, 00.00 uur.
Stilstaan bij het afgelopen jaar: 31 december 00.00 uur.
Stilstaan bij het nieuw jaar… Ik moet er niet aan denken.
Oud & Nieuw is zo symbolisch, vol traditie en betekenis dat je bijna erin gaat geloven – terwijl het natuurlijk een dag is als alle andere, 24 uur inclusief zonsopgang en -ondergang. David was op die avond nooit thuis. Natuurlijk niet. Voor hem was het partytime. Dus schoot ik altijd namens hem een vuurpijl af en wenste hem in gedachten alle geluk van de wereld.

2014 was een heftig jaar: ik had mijn leven compleet en hardhandig binnenstebuiten gekeerd (plus de levens van veel dierbaren). Bovendien moest ik afscheid moest nemen van een van mijn fijnste projecten ooit: galerie De 7e Hemel. Dat leverde een verbitterd Oud & Nieuw op waarvan ik achteraf zou kunnen zeggen dat het boordevol aanwijzingen zat voor het afgelopen rampjaar. Maarja,  achteraf met de ‘wijsheid’ van nu.
Nog even en 2015 kan worden afgesloten. Vrienden informeren hoe het nu gaat en hoe we de feestdagen denken door te komen. Of sturen goedbedoelde, onhandig geformuleerde wensen als “We hopen dat je wat moois van 2016 weet te maken”. Bedankt. De waarheid is dat ik scared as hell ben voor het nieuwe jaar.

In zo’n ‘hoe gaat het nu’-gesprek kreeg ik onlangs nog een Davidanekdote cadeau. Een kennis deed enkele jaren geleden een klusje in mijn huis. David was daar ook, samen met een vriendin. “David kwam naar mij toe en vroeg of ik hem even vijf euro wilde lenen. Hij zou het de volgende dag terugbetalen. Ik heb het geld nooit gekregen. Toen ik hoorde dat hij was overleden, dacht ik direct ‘naar die vijf euro kan ik nu ook wel fluiten’.”
Hoe bot kun je zijn? Ik pakte mijn portemonnee en gaf direct vijf euro aan de kennis met ‘excuus van David’. De kennis voelde zich duidelijk ongemakkelijk maar accepteerde het geld. Het leek op die wrange mop die mijn moeder graag vertelde: Sam is geld schuldig aan Moos en moet het uiterlijk de volgende dag betalen. Hij kan er niet van slapen. Saar, vrouw van Sam, vraagt wat er is. Hij legt het uit. ‘Is dat alles?’ vraagt Saar. ‘Ik los het op.’ Ze belt Lea en zegt: ‘Mijn Sam moet aan jouw Moos morgen geld geven. Maar dat heeft hij niet.’ En hangt op. ‘Zo,’ zegt Saar tegen Sam, ‘opgelost. Nou kan hij niet slapen.’
Toen bij David Diabetes was geconstateerd, vier jaar oud, belde ik mijn ziektekostenverzekeraar. Ik wilde weten of de ziekte consequenties had voor zijn verzekering.. Er ontspon zich een surrealistisch gesprek waaruit bleek dat aanvullend verzekeren onbespreekbaar was. Ik werd steeds bozer. Ten slotte riep de man aan de andere kant van de lijn: “Maar begrijpt u het dan niet, we verzekeren toch ook geen brandend huis?”
Mijn kind, vier jaar oud, brandend huis. Ik heb dat gesprek nooit van mij kunnen afschudden. Het kwam op volle sterkte terug die avond op 4 april toen om half twaalf de twee agenten aan mijn eettafel plaatsnamen en vertelden dat David ‘s ochtends was overleden. Brandend huis tot de grond toe afgefikt.

David heeft zijn eigen boom gekregen. Uit wit karton heb ik rondjes geknipt en daarop foto’s geplakt: van hem alleen, met Daniël, met Daniëlle, met Manouk – zijn eerste Grote Liefde, met mij (die gedenkwaardige keer dat ik zijn stropdas knoopte). De piek is een witte engel met als hoofd de foto waarop hij, stevig blowend, glunderend de wereld inkijkt. Ik hoop dat zijn ziel zich net zo gedraagt. Op verzoek van Daniël hebben we er ook een paar kerstballen bij gehangen: “Anders is het geen kerstboom, Pap.” Ik zit graag naast die Davidboom. De ruim 30 verschillende foto’s geven me rust, maken me op een bepaalde manier ook blij. David is hier even dichter bij mij.

foto 1-6

Kerst, Oud & Nieuw: het is alles leunen op idiote symboliek. De geboorte van het Kerstkind als basis van een boom die een overledene eert: begin en eind verstrengeld in een rare verbondenheid. Met een wrange bijsmaak: niemand weet of dat Kerstkind ooit echt is geboren maar die dood van dat andere kind, mijn kind, die is wel echt. Fucking echt. “Als ouder van een gestorven kind heb je levenslang,” zegt iemand tegen me. Ja, zo voelt het inderdaad. En waarschijnlijk zal dat Kerstkind mij daaraan elk jaar opnieuw herinneren. Het Kerstkind als Portier van de dood.

“You are born and then you die”.

Over vier maanden is het alweer april en overlijdt David wat mij betreft pas werkelijk. Het afgelopen jaar heb ik hem levend gehouden met deze blogs, met herinneringen, met het bouwen aan zijn graf. Schijnbewegingen. Meer was het niet. Noodzakelijke schijnbewegingen om het gevoel van een definitief afscheid uit te stellen. Ik vermoed dat ik het aankan om hem op 4 april echt los te laten, ondanks het ‘levenslang’ dat hem tot aan mijn dood en ‘ver daar voorbij’ aan mij kluistert (citaat uit Toy Story, favoriete film van David en mij. Ook: ‘Jij bent een raar mannetje!’ Buzz tegen Woody) .

Zo ontdek ik per blog wat rouwen en rouwarbeid eigenlijk inhoudt. Het is klaarkomen met teleurstelling, met je ontdekking van het onvermogen om een dierbare overledene terug te krijgen. Mijn verdriet gaat minstens voor de helft daarover. Onmacht die ontstaat uit verzet tegen iets waartegen het zinloos is om je tegen te verzetten. Naarmate de tijd verstrijkt groeit dat besef. Daar kunnen gemakkelijk maanden overheen gaan. Of een jaar. Of langer. Zolang je je verzet, houd je de overledene gevangen. Hoe liefdevol je rouw ook is. Ik sta mijzelf toe om tot 4 april 2016 David voor mijzelf te houden – hoewel hij waarschijnlijk vindt dat het nu al mooi is geweest.

 Als iemand mij vorig jaar op 31/12 om 00.00 uur had gezegd: “Je zoon gaat dood over een maand of wat en verder is het ook nogal een kutjaar voor je…” hoe had ik dan gereageerd? Ik denk dat ik vol ongeloof en voor alle zekerheid achter elkaar een fles champagne naar binnen had gewerkt. Het idee dat achter de deur van het nieuwe jaar een verdord en deels verbrand landschap schuilging. Waar gieren klapwiekend met smeulende vleugels vochten om brokken verkoold vlees. Waar op een begraafplaats in de verte een vlag wapperde waarop Davids portret…
“Wat doe je met Oud & Nieuw?” Nou, eh… gewoon.  Ik zie er verschrikkelijk tegen op. Omdat Davids sterfdatum dan langskomt. Maar vooral omdat ik geen enkel vertrouwen heb in het nieuwe jaar. Natuurlijk heb ik ‘de bodem van de put’ bereikt met Davids overlijden, dat garandeert echt niet dat 2016 een schadevrij jaar wordt. Ik denk dat ik Davids motto uitroep tot thema van 2016.

Hij komt in elk geval langs op eerste Kerstdag. Veel van zijn vrienden zijn hier ’s middags en als die er zijn, is David er ook. Op tweede Kerstdag gaat hij meestal met zijn moeder en zus naar de bioscoop. Vaak naar de nieuwste Harry Potter of In De Ban van De Ring. Met Oud & Nieuw zien we hem nooitt. Dan is het partytime in Amsterdam. Maar om 00.00 uur komt er altijd wel een appje van hem binnen.

“En weer door”
in 2016
en ver daar voorbij…

 

 

 

Advertenties

Over hanvanwel
Alles voor de kunst. De kunst van het kijken, schilderen, schrijven, creëren, genieten, bedenken en maken. De kunst van het je eeuwig verbazen. Maar ook de kunst van het rouwen.

One Response to David’s December – David vertrekt (30)

  1. Jochai says:

    Beste Han,

    Veel respect hoe je gevoelens en gedachten op papier weet toe te vertrouwen!

    Ondanks alles wens ik ik jou en allen die jij lief hebt een vrolijker, een meer gelukkig, meer voorspoedig en vooral gezond 2016!

    Jochai van Bergen

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: