David en het mosterdzaad van Kisa Gotami (37)


28 januari 2017. Toch nog een blog. Want het rouwen stopt niet als je op papier er een punt achter zet. Daar ben ik intussen wel achter. Met alles wat ik kan beredeneren blijft de niet-aanwezigheid van David schuren en littekenen. December was wat dat aangaat een complete ramp. Dat verraste me, want de maanden ervoor had ik gedacht dat ik steeds steviger in mijn schoenen was gaan staan. Maar goed, daarover gaat deze blog eigenlijk niet. Of eigenlijk wel. 

Want ondanks al mijn plannen en acties (meer naar buiten, minder foto’s van David in het zicht, socialer worden) ben ik toch vooral bezig om hem levend te houden. De ‘methode’ die ik daarvoor heb ontwikkeld, is het vaste voornemen om deze blogs uit te geven. Als ouder vind ik dat mijn gestorven kind dat verdient, als schrijver krijg ik veel reacties van mensen die zeggen steun en troost te vinden in de blogs. Dus benader ik uitgevers waarvan ik vermoed dat ze geïnteresseerd zijn. De een reageert vriendelijk afwijzend maar behulpzaam, de ander stuurt het manuscript ongeopend retour, de volgende belooft in een slordige mail vol taalfouten binnen enkele weken reactie en laat vervolgens helemaal niets van zich horen, ondanks af en toe een kattenbelletje van mij. Welkom in de echte wereld. Het maakt me vaak verdrietig, maar ‘ergens’ put ik zelfs kracht uit die botte zwijgzaamheid. Het maakt me niet uit – als ik er maar mee bezig kan zijn.

En dan gebeurt er dit.
Een paar weken geleden herinner ik me ineens een bekend boeddhistisch verhaal dat ik zo rond mijn 17e voor het eerst las. Ik weet nog dat het mij toen ontzettend heeft geboeid en ik het langere tijd paraat had. Desondanks verdween het op enig moment ergens in een innerlijk laadje – gedaald in zijn breinpositie. Maar nu, al die jaren later, dringt het ineens naar voren uit mijn vergietachtig geheugen. Mijn onderbewuste ik vindt het blijkbaar de hoogste tijd om mij een spiegel voor te houden. Dit is het verhaal:

“In Savatthi leefde toen een vrouw, Kisa Gotami, wiens kindje plotseling was overleden. De vrouw liep, verdwaasd, met de baby nog tegen zich aangedrukt over straat en vroeg aan elke voorbijganger of deze geen medicijn kende dat haar zoontje opnieuw tot leven zou kunnen wekken. Niemand kon haar echter helpen, maar er werd haar wel aangeraden om naar de Boeddha te gaan; deze werd tenslotte ‘de genezer van mensen’ genoemd. boeddha

Bij de Verhevene aangekomen deed zij haar verhaal en de Boeddha zei dat hij een medicijn kende dat haar zou helpen. Hij moest het alleen nog maken en had daarvoor onder meer een handvol mosterdzaad nodig. De Boeddha vroeg haar naar het dichtstbijzijnde stadje te gaan en aan de inwoners mosterdzaad te vragen. Er was wel een voorwaarde aan verbonden. Het mosterdzaad moest komen uit een huis waar nog nooit iemand overleden was. Aldus.
Kisa Gotami kon zoveel mosterdzaad krijgen als zij wilde, maar aan de voorwaarde kon niemand voldoen. Iedereen die zij sprak had al eens een familielid, grootmoeder, vader, zus of kind verloren.
 Zo kwam Kisa Gotami tot het besef dat zij niet de enige was die met de dood geconfronteerd werd en dat er al meer mensen gestorven waren dan dat er leefden. Waarschijnlijk heeft de Boeddha haar dit gezegd: ‘U dacht dat alleen u een kind had verloren; de wet van de dood luidt dat bij alle levende wezens niets blijvend is.’ Door dit besef hield de gehechtheid aan haar zoontje op; ze begroef hem en keerde terug naar de Boeddha. 


Ik las ergens als commentaar op dit verhaal dat de Boeddha eigenlijk valse hoop geeft aan Kisa Gotami. Hij stuurt haar weg om mosterdzaad in de wetenschap dat aan de situatie niets te veranderen valt. Hij kan haar zoontje met of zonder mosterdzaad, nooit terug tot leven wekken want die macht heeft hij niet. Hij is maar een mens en geen god. Wat hij wel kan, is haar iets bijbrengen door haar dit zelf te laten ervaren. En dat is iets waar de Boeddha telkens op wijst: “Ga niet voort op de woorden van een ander, maar ervaar het zelf.” Woorden (van een ander) kunnen nooit eigen ervaring vervangen.

Stel dat de Boeddha de waarheid van vergankelijkheid aan haar had verteld, zou ze hem misschien wel, maar misschien ook niet geloofd hebben en was zij verder gegaan met haar nutteloze zoektocht. Maar nu had ze het besef van vergankelijkheid zelf ervaren en kon ze vrede nemen met de dood van haar kind. Het boeddhisme leert dat deze klik in het eigen denken vanuit onszelf moet komen. In plaats van: “Waarom moet mij dat nu overkomen?” is er een verschuiving nodig naar: “Waarom zou mij dat niet overkomen? Het overkomt zovelen, over de hele wereld; waarom zou ik hierop een uitzondering zijn!”

Op de site van een boeddhistisch coach lees ik: “Pijnlijke gebeurtenissen, verliezen, ruzies, moeilijke situaties uit het verleden kun je niet loslaten door je “verstand te gebruiken”. Ons verstand kan zelfs in de weg staan om onze tocht verder te zetten, om zorgeloos te genieten van een sprankelend leven.” (coachjan.be)

Graag. Een moment. Stilte. Dat dacht je maar piepkraakt de fuut. Dat kun je wel vergeten, kwaakt de eend. Ha, stilte- kwettert iets met vleugels en snavel. Terwijl over het wijde water het verkeer aan gene zijde dreunend deze plaats overspoelt en verderop een hijskraan zand in een boot stort. Dat is het soort stilte dat we voor lief nemen voor we het onszelf toestaan om af te dalen in onze eigen stilte.

de werkelijkheid van de vergankelijkheid

Ik realiseer me dat ik nog altijd rondloop met mijn kind in mijn armen, op zoek naar iemand die het levend kan maken, vragend om een handje mosterdzaad… nog steeds bezig mezelf te belemmeren in het loslaten en in dat ‘zorgeloos genieten’.
Zo zie ik mezelf bijna 50 jaar later terug in de spiegel van het verhaal dat ik destijds bewonderde en dacht te begrijpen. Het verhaal dat gaat over de waarheid van vergankelijkheid, die je werkelijk moet ondergaan om tot inzicht te komen. Het heeft een mensenleven geduurd en gekost voor ik ook maar in de buurt van dat inzicht kwam.

 

Advertenties

Over hanvanwel
Alles voor de kunst. De kunst van het kijken, schilderen, schrijven, creëren, genieten, bedenken en maken. De kunst van het je eeuwig verbazen. Maar ook de kunst van het rouwen.

2 Responses to David en het mosterdzaad van Kisa Gotami (37)

  1. Je raakt mij Han, dank je wel dat je dit wilt delen….Moedige man…

    Like

  2. Had ik maar wat mosterdzaad voor je Han

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: