2 september: Aan het Water, – 08.55 u – Het Hier. Het nu.


Het gaat vandaag om vandaag. Niet dat en daar. Niet toen en toen. Het gaat om hier en nu. Zegt men. Ik schijn wel even bij.

Het gaat vandaag om vandaag. Niet dat en daar. Niet toen en toen. Het gaat om hier en nu. Zegt men. Ik schijn wel even bij.

Potje lezen? Beetje weg-mijmeren bij mooie waterbeelden? Blij worden van dito teksten? Doe  jezelf dan 700 gram kijk- en leesplezier en teken in op ‘Aan het Water’: het boek met het formaat en gewicht van een gezonde baksteen. Heb je nog ergens € 25,- liggen? Lees dan direct verder.

Aan de rand van het water. Aan de rand van het licht. Aan de rand van de wolken. Aan de horizon. Aan de dag die begint in flarden verwaaide wolken en vrijkomend blauw. Aan de verte. Aan mijn hond die met mij spelen wil aan de rand van de dag en het water. ‘Kom Bob, we gaan!’

Het is vorig jaar, eind augustus. Ik loop een beetje met mijn hond Bob en mijn ziel onder mijn arm. Wandelen met zijn hond is goed voor de mens. ’s Ochtends wandel ik altijd naar het uiterste randje van de rechterpier aan de uitloophaven in het Gooimeer.

Op een dag besluit ik op dit uiterste punt in het water een jaar lang elke dag een foto te maken. Min of meer op hetzelfde moment. Van het water. Van de wolken. Van de overkant. En bij elke foto een onderschrift te bedenken – ter plekke. En vervolgens foto en bijschrift via de social media te publiceren. Wellicht herken je deze foto’s van Facebook en/of Twitter.

Ik heb dit project 365 dagen volgehouden. 365 foto’s. 365 teksten. Op 5 september 2014 maak ik de laatste foto. Momenteel bekijk ik de mogelijkheid om er een boek van te maken – op veler verzoek. Hieronder zie je enkele voorbeelden en de eerste aanzet voor de omslag en het binnenwerk, van de hand van Reinoud van Hasselt – vormgever met groot kunstboekgevoel.

Met jouw hulp kan ik het boek uitgeven in eigen beheer. Als het me lukt om er minimaal 500 van te verkopen, kan ik de prijs onder de € 30,- houden, namelijk € 27,50. 

Als je nu intekent dan betaal je € 25,- ipv € 27,50. Bestel je meer dan 10 exemplaren dan komt daarover nog een extra aanbieding. Let op: je maakt dus nog geen geld over. Je stuurt mij alleen een mail met je bestelling en hoeveel je er wilt afnemen. Dat mailtje is wel bindend uiteraard. Lukt het me om richting 1000 stuks te komen, dan wordt de prijs nog wat lager en dat laat ik je uiteraard weten. Er is dus een kans dat je niet eens € 25,- betaalt, maar nog minder.

Ook leuk: vanaf eind maart 2015 is er een expositie van te zien in het Huizer Museum.

Doe mee en krijg een plek in het boek.
Als het allemaal lukt, heb je hiermee het leukste Sinterklaas- en/of Kerstcadeau te pakken. Voor je eigen, voor allen die je dierbaar zijn. Dus. Bovendien neem ik, als je intekent, je naam op in de ‘Pages of Fame’. Bekijk de foto’s hieronder en stuur dadelijk nog je bevestiging naar mij: hanvanwel@kpnmail.nl

Nu vertraagt het water tot de lome hartslag van een groot lichaam in rust. Het deint massief machtig massaal. Het schildert portretten uit licht. Leven en ziel ineen. Levens en zielen. De weg van de mens.

Nu vertraagt het water tot de lome hartslag van een groot lichaam in rust. Het deint massief machtig massaal. Het schildert portretten uit licht. Leven en ziel ineen. Levens en zielen. De weg van de mens.

Raar toch dat sommige mensen nietsdoen gelijkschakelen aan onproduktief zijn. Terwijl je uiterst productief bent als je 'niks doet'. Vanochtend zit er op dit plekje eindelijk iemand te staren. Ik ben trots op hem, maar zeg niets. Hij rookt zwijgend achter zijn zonnebril. Als de sigaret op is, stapt hij op zijn fiets en rijdt behoorlijk nietsdoend weg. We groeten elkaar niets.

Raar toch dat sommige mensen nietsdoen gelijkschakelen aan onproduktief zijn. Terwijl je uiterst productief bent als je ‘niks doet’. Vanochtend zit er op dit plekje eindelijk iemand te staren. Ik ben trots op hem, maar zeg niets. Hij rookt zwijgend achter zijn zonnebril. Als de sigaret op is, stapt hij op zijn fiets en rijdt behoorlijk nietsdoend weg. We groeten elkaar niets.

 

 

Aan de rand van het water. Aan de rand van het licht. Aan de rand van de wolken. Aan de horizon. Aan de dag die begint in flarden verwaaide wolken en vrijkomend blauw. Aan de verte. Aan mijn hond die met mij spelen wil aan de rand van de dag en het water. 'Kom Bob, we gaan!'

Aan de rand van het water. Aan de rand van het licht. Aan de rand van de wolken. Aan de horizon. Aan de dag die begint in flarden verwaaide wolken en vrijkomend blauw. Aan de verte. Aan mijn hond die met mij spelen wil aan de rand van de dag en het water. ‘Kom Bob, we gaan!’

 

 

 

 

 

 

 

 

voorbeeld binnenwerk boek

voorbeeld binnenwerk boek

 

Advertenties

1 september: Aan het Water, live – 08.45 u – Hoe stil is stil


 

Graag. Een moment. Stilte. Dat dacht je maar piepkraakt de fuut. Dat kun je wel vergeten, kwaakt de eend. Ha, stilte- kwettert iets met vleugels en snavel. Terwijl over het wijde water het verkeer aan gene zijde dreunend deze plaats overspoelt en verderop een hijskraan zand in een boot stort. Dat is het soort stilte dat we voor lief nemen voor we het onszelf toestaan om af te dalen in onze eigen stilte.

Graag. Een moment. Stilte. Dat dacht je maar piepkraakt de fuut. Dat kun je wel vergeten, kwaakt de eend. Ha, stilte- kwettert iets met vleugels en snavel. Terwijl over het wijde water het verkeer aan gene zijde dreunend deze plaats overspoelt en verderop een hijskraan zand in een boot stort. Dat is het soort stilte dat we voor lief nemen voor we het onszelf toestaan om af te dalen in onze eigen stilte.

Ben je toe aan een mooi boek en heb je ergens nog € 25,- liggen? Doe jezelf dan 700 gram plezier en teken in op ‘Aan het Water’: het bladerboek met het formaat en gewicht van een gezonde baksteen. Want: ruim 365 pagina’s. Elke dubbele pagina = 1 dag: foto en bijschrift.  Lees ff verder.

Aan de rand van het water. Aan de rand van het licht. Aan de rand van de wolken. Aan de horizon. Aan de dag die begint in flarden verwaaide wolken en vrijkomend blauw. Aan de verte. Aan mijn hond die met mij spelen wil aan de rand van de dag en het water. ‘Kom Bob, we gaan!’

Het is vorig jaar, eind augustus. Ik loop een beetje met mijn hond Bob en mijn ziel onder mijn arm. Wandelen met zijn hond is goed voor de mens. ’s Ochtends wandel ik altijd naar het uiterste randje van de rechterpier aan de uitloophaven in het Gooimeer.

Op een dag besluit ik op dit uiterste punt in het water een jaar lang elke dag een foto te maken. Min of meer op hetzelfde moment. Van het water. Van de wolken. Van de overkant. En bij elke foto een onderschrift te bedenken – ter plekke. En vervolgens foto en bijschrift via de social media te publiceren. Wellicht herken je deze foto’s van Facebook en/of Twitter.

Ik heb dit project 365 dagen volgehouden. 365 foto’s. 365 teksten. Op 5 september 2014 maak ik de laatste foto. Momenteel bekijk ik de mogelijkheid om er een boek van te maken – op veler verzoek. Hieronder zie je enkele voorbeelden en de eerste aanzet voor de omslag en het binnenwerk, van de hand van Reinoud van Hasselt – vormgever met groot kunstboekgevoel.

Met jouw hulp kan ik het boek uitgeven in eigen beheer. Als het me lukt om er minimaal 500 van te verkopen, kan ik de prijs onder de € 30,- houden, namelijk € 27,50. 

Als je nu intekent dan betaal je € 25,- ipv € 27,50. Bestel je meer dan 10 exemplaren dan komt daarover nog een extra aanbieding. Let op: je maakt dus nog geen geld over. Je stuurt mij alleen een mail met je bestelling en hoeveel je er wilt afnemen. Dat mailtje is wel bindend uiteraard. Lukt het me om richting 1000 stuks te komen, dan wordt de prijs nog wat lager en dat laat ik je uiteraard weten. Er is dus een kans dat je niet eens € 25,- betaalt, maar nog minder.

Ook leuk: vanaf eind maart 2015 is er een expositie van te zien in het Huizer Museum.

Doe je mee? Je krijgt een plaats in het boek
Als het allemaal lukt, heb je hiermee het leukste Sinterklaas- en/of Kerstcadeau te pakken. Voor je eigen, voor allen die je dierbaar zijn. De eerste inschrijvers krijgen bovendien vermelding op de ‘Pages of Fame’. Als dank. Dus. Bekijk de foto’s hieronder en stuur dadelijk nog je bevestiging naar mij: hanvanwel@kpnmail.nl

31 augustus: Aan het Water, live – 09.45 u – De dag begint als Uitroepteken


Af en toe maakt de natuur een woordloos statement. Vandaag kunnen we er niet omheen. Let op! Attentie! Zie dit! Je weet niet wat je mist.  En dan is het statement weer voorbij. Je dag begint met een uitroepteken. Dat is toch altijd beter dan een vraagteken. Of n komma.

Af en toe maakt de natuur een woordloos statement. Vandaag kunnen we er niet omheen. Let op! Attentie! Zie dit! Je weet niet wat je mist.
En dan is het statement weer voorbij. Je dag begint met een uitroepteken. Dat is toch altijd beter dan een vraagteken. Of n komma.

 

 

Goed nieuws. Heb je ergens nog € 25,- liggen? Doe jezelf dan 700 gram plezier en teken in op ‘Aan het Water’: het koffietafelboek met het formaat en gewicht van een gezonde baksteen. Want: ruim 365 pagina’s. Elke dubbele pagina = 1 dag: foto en bijschrift. Hoeveel? 700 gram, zoveel weegt een jaar. Hoeveel? € 25,- Hoe? Lees vooral verder.

Aan de rand van het water. Aan de rand van het licht. Aan de rand van de wolken. Aan de horizon. Aan de dag die begint in flarden verwaaide wolken en vrijkomend blauw. Aan de verte. Aan mijn hond die met mij spelen wil aan de rand van de dag en het water. ‘Kom Bob, we gaan!’

Het is vorig jaar, eind augustus. Ik loop een beetje met mijn hond Bob en mijn ziel onder mijn arm. Wandelen met zijn hond is goed voor de mens. ’s Ochtends wandel ik altijd naar het uiterste randje van de rechterpier aan de uitloophaven in het Gooimeer.

Op een dag besluit ik op dit uiterste punt in het water een jaar lang elke dag een foto te maken. Min of meer op hetzelfde moment. Van het water. Van de wolken. Van de overkant. En bij elke foto een onderschrift te bedenken – ter plekke. En vervolgens foto en bijschrift via de social media te publiceren. Wellicht herken je deze foto’s van Facebook en/of Twitter.

Ik heb dit project 365 dagen volgehouden. 365 foto’s. 365 teksten. Op 5 september 2014 maak ik de laatste foto. Momenteel bekijk ik de mogelijkheid om er een boek van te maken – op veler verzoek. Hieronder zie je enkele voorbeelden en de eerste aanzet voor de omslag en het binnenwerk, van de hand van Reinoud van Hasselt – vormgever met groot kunstboekgevoel.

Met jouw hulp kan ik het boek uitgeven in eigen beheer. Als het me lukt om er minimaal 500 van te verkopen, kan ik de prijs onder de € 30,- houden, namelijk € 27,50. 

Als je nu intekent dan betaal je € 25,- ipv € 27,50. Bestel je meer dan 10 exemplaren dan komt daarover nog een extra aanbieding. Let op: je maakt dus nog geen geld over. Je stuurt mij alleen een mail met je bestelling en hoeveel je er wilt afnemen. Dat mailtje is wel bindend uiteraard. Lukt het me om richting 1000 stuks te komen, dan wordt de prijs nog wat lager en dat laat ik je uiteraard weten. Er is dus een kans dat je niet eens € 25,- betaalt, maar nog minder.

Ook leuk: vanaf eind maart 2015 is er een expositie van te zien in het Huizer Museum.

Doe je mee? Je krijgt een plaats in het boek
Als het allemaal lukt, heb je hiermee het leukste Sinterklaas- en/of Kerstcadeau te pakken. Voor je eigen, voor allen die je dierbaar zijn. De eerste inschrijvers krijgen bovendien vermelding op de ‘Pages of Fame’. Als dank. Dus. Bekijk de foto’s hieronder en stuur dadelijk nog je bevestiging naar mij: hanvanwel@kpnmail.nl

30 augustus: Aan het Water, live – 08.54 u


Links van u. Rechts van u. Recht vooruit van u. Onderweg naar deze plek zie je het bijna real time plaatsvinden. Het blauw verdwijnt uit het groen van boom, struik, plant. Kortom: de gele herfst doet keurig op tijd van zich zien. Ik besef ineens dat ik al een jaar bezig ben met dit project en denk: ging die seconde zo snel? Intussen het water, de zon de wolken het licht. Die herfsten pas veel later.

Links van u. Rechts van u. Recht vooruit van u. Onderweg naar deze plek zie je het bijna real time plaatsvinden. Het blauw verdwijnt uit het groen van boom, struik, plant. Kortom: de gele herfst doet keurig op tijd van zich zien. Ik besef ineens dat ik al een jaar bezig ben met dit project en denk: ging die seconde zo snel? Intussen het water, de zon de wolken het licht. Die herfsten pas veel later.

 

Goed nieuws. Heb je ergens nog € 25,- liggen? Doe jezelf dan 700 gram plezier en teken in op ‘Aan het Water’: het koffietafelboek met het formaat en gewicht van een gezonde baksteen. Want: ruim 365 pagina’s. Elke dubbele pagina = 1 dag: foto en bijschrift. Hoeveel? 700 gram, zoveel weegt een jaar. Hoeveel? € 25,- Hoe? Lees vooral verder.

Aan de rand van het water. Aan de rand van het licht. Aan de rand van de wolken. Aan de horizon. Aan de dag die begint in flarden verwaaide wolken en vrijkomend blauw. Aan de verte. Aan mijn hond die met mij spelen wil aan de rand van de dag en het water. ‘Kom Bob, we gaan!’

Het is vorig jaar, eind augustus. Ik loop een beetje met mijn hond Bob en mijn ziel onder mijn arm. Wandelen met zijn hond is goed voor de mens. ’s Ochtends wandel ik altijd naar het uiterste randje van de rechterpier aan de uitloophaven in het Gooimeer.

Op een dag besluit ik op dit uiterste punt in het water een jaar lang elke dag een foto te maken. Min of meer op hetzelfde moment. Van het water. Van de wolken. Van de overkant. En bij elke foto een onderschrift te bedenken – ter plekke. En vervolgens foto en bijschrift via de social media te publiceren. Wellicht herken je deze foto’s van Facebook en/of Twitter.

Ik heb dit project 365 dagen volgehouden. 365 foto’s. 365 teksten. Op 5 september 2014 maak ik de laatste foto. Momenteel bekijk ik de mogelijkheid om er een boek van te maken – op veler verzoek. Hieronder zie je enkele voorbeelden en de eerste aanzet voor de omslag en het binnenwerk, van de hand van Reinoud van Hasselt – vormgever met groot kunstboekgevoel.

Met jouw hulp kan ik het boek uitgeven in eigen beheer. Als het me lukt om er minimaal 500 van te verkopen, kan ik de prijs onder de € 30,- houden, namelijk € 27,50. 

Als je nu intekent dan betaal je € 25,- ipv € 27,50. Bestel je meer dan 10 exemplaren dan komt daarover nog een extra aanbieding. Let op: je maakt dus nog geen geld over. Je stuurt mij alleen een mail met je bestelling en hoeveel je er wilt afnemen. Dat mailtje is wel bindend uiteraard. Lukt het me om richting 1000 stuks te komen, dan wordt de prijs nog wat lager en dat laat ik je uiteraard weten. Er is dus een kans dat je niet eens € 25,- betaalt, maar nog minder.

Ook leuk: vanaf eind maart 2015 is er een expositie van te zien in het Huizer Museum.

Doe je mee?
Als het allemaal lukt, heb je hiermee het leukste Sinterklaas- en/of Kerstcadeau te pakken. Voor je eigen, voor allen die je dierbaar zijn. Dus. Bekijk de foto’s hieronder en stuur dadelijk nog je bevestiging naar mij: hanvanwel@kpnmail.nl

28 augustus: Aan het Water, live – 09.12 u


 

Let op in de verte: die eend. Die zwemt naar de zonnebank. En verdwijnt volledig uit het zicht in het kei-witte licht. Kleine Icarus. Ach zo is alles niet zoals je denkt dat het is. En dat is alleen maar mooi.

Let op in de verte: die eend. Die zwemt naar de zonnebank. En verdwijnt volledig uit het zicht in het kei-witte licht. Kleine Icarus. Ach zo is alles niet zoals je denkt dat het is. En dat is alleen maar mooi.

27 augustus: Aan het Water, live – 09.10


Wat je niet ziet is er wel. Bijvoorbeeld een mensbaksel op het bankje bij het water. Een niet vrolijk, vrouwelijk in wandelschoenen wandelbroek en waterdicht wandelrugzakje gehuld. Ze stoort zich aan alles. De hond die blaft tegen haar rugzakje. Het andere hondje van amper een schoenendoos groot dat blij tegen haar wandelbroek opspringt wat haar nog bozer maakt zodat haar waterdichte rugzakje omvalt in een plas water. Wat een ellende. Dat zie je dus niet op deze foto (en gelukkig maar) want binnen handbereik speelt de zon met het water een gemoedelijk spel. Alsof er geen mensbaksels bestaan.

Wat je niet ziet is er wel. Bijvoorbeeld een mensbaksel op het bankje bij het water. Een niet vrolijk, vrouwelijk in wandelschoenen wandelbroek en waterdicht wandelrugzakje gehuld. Ze stoort zich aan alles. De hond die blaft tegen haar rugzakje. Het andere hondje van amper een schoenendoos groot dat blij tegen haar wandelbroek opspringt wat haar nog bozer maakt zodat haar waterdichte rugzakje omvalt in een plas water. Wat een ellende. Dat zie je dus niet op deze foto (en gelukkig maar) want binnen handbereik speelt de zon met het water een gemoedelijk spel. Alsof er geen mensbaksels bestaan.

 

Goed nieuws. Heb je ergens nog € 25,- liggen? Doe jezelf dan 700 gram plezier en teken in op ‘Aan het Water’: het koffietafelboek met het formaat en gewicht van een gezonde baksteen. Want: ruim 365 pagina’s. Elke dubbele pagina = 1 dag: foto en bijschrift. Hoeveel? 700 gram, zoveel weegt een jaar. Hoeveel? € 25,- Hoe? Lees vooral verder.

Het is vorig jaar, eind augustus. Ik loop een beetje met mijn hond Bob en mijn ziel onder mijn arm. Wandelen met zijn hond is goed voor de mens. ’s Ochtends wandel ik altijd naar het uiterste randje van de rechterpier aan de uitloophaven in het Gooimeer.

Op een dag besluit ik op dit uiterste punt in het water een jaar lang elke dag een foto te maken. Min of meer op hetzelfde moment. Van het water. Van de wolken. Van de overkant. En bij elke foto een onderschrift te bedenken – ter plekke. En vervolgens foto en bijschrift via de social media te publiceren. Wellicht herken je deze foto’s van Facebook en/of Twitter.

Ik heb dit project 365 dagen volgehouden. 365 foto’s. 365 teksten. Op 5 september 2014 maak ik de laatste foto. Momenteel bekijk ik de mogelijkheid om er een boek van te maken – op veler verzoek. Hieronder zie je enkele voorbeelden en de eerste aanzet voor de omslag en het binnenwerk, van de hand van Reinoud van Hasselt – vormgever met groot kunstboekgevoel.

Met jouw hulp kan ik het boek uitgeven in eigen beheer. Als het me lukt om er minimaal 500 van te verkopen, kan ik de prijs onder de € 30,- houden, namelijk € 27,50. 

Als je nu intekent dan betaal je € 25,- ipv € 27,50. Bestel je meer dan 10 exemplaren dan komt daarover nog een extra aanbieding. Let op: je maakt dus nog geen geld over. Je stuurt mij alleen een mail met je bestelling en hoeveel je er wilt afnemen. Dat mailtje is wel bindend uiteraard. Lukt het me om richting 1000 stuks te komen, dan wordt de prijs nog wat lager en dat laat ik je uiteraard weten. Er is dus een kans dat je niet eens € 25,- betaalt, maar nog minder.

Ook leuk: vanaf eind maart 2015 is er een expositie van te zien in het Huizer Museum.

Doe je mee?
Als het allemaal lukt, heb je hiermee het leukste Sinterklaas- en/of Kerstcadeau te pakken. Voor je eigen, voor allen die je dierbaar zijn. Dus. Bekijk de foto’s hieronder en stuur dadelijk nog je bevestiging naar mij: hanvanwel@kpnmail.nl

Raar toch dat sommige mensen nietsdoen gelijkschakelen aan onproduktief zijn. Terwijl je uiterst productief bent als je 'niks doet'. Vanochtend zit er op dit plekje eindelijk iemand te staren. Ik ben trots op hem, maar zeg niets. Hij rookt zwijgend achter zijn zonnebril. Als de sigaret op is, stapt hij op zijn fiets en rijdt behoorlijk nietsdoend weg. We groeten elkaar niets.

Raar toch dat sommige mensen nietsdoen gelijkschakelen aan onproduktief zijn. Terwijl je uiterst productief bent als je ‘niks doet’. Vanochtend zit er op dit plekje eindelijk iemand te staren. Ik ben trots op hem, maar zeg niets. Hij rookt zwijgend achter zijn zonnebril. Als de sigaret op is, stapt hij op zijn fiets en rijdt behoorlijk nietsdoend weg. We groeten elkaar niets.

 

Nu vertraagt het water tot de lome hartslag van een groot lichaam in rust. Het deint massief machtig massaal. Het schildert portretten uit licht. Leven en ziel ineen. Levens en zielen. De weg van de mens.

Nu vertraagt het water tot de lome hartslag van een groot lichaam in rust. Het deint massief machtig massaal. Het schildert portretten uit licht. Leven en ziel ineen. Levens en zielen. De weg van de mens.

 

Aan de rand van het water. Aan de rand van het licht. Aan de rand van de wolken. Aan de horizon. Aan de dag die begint in flarden verwaaide wolken en vrijkomend blauw. Aan de verte. Aan mijn hond die met mij spelen wil aan de rand van de dag en het water. 'Kom Bob, we gaan!'

Aan de rand van het water. Aan de rand van het licht. Aan de rand van de wolken. Aan de horizon. Aan de dag die begint in flarden verwaaide wolken en vrijkomend blauw. Aan de verte. Aan mijn hond die met mij spelen wil aan de rand van de dag en het water. ‘Kom Bob, we gaan!’

Dráng, drang tot dóen tot scheppen – Eugène Brands, met de R van Romanticus


Kun je zeggen dat sociaal bewogen mensen een grotere hang hebben naar romantiek dan politiek behoudender types? Ik bedoel de romantiek als filosofisch levensideaal – dus van Rousseau, van Keats en van Casper David Friedrich. Kan dat? En kun je als kunstenaar deel uitmaken van de wellicht stoerste jongensclub uit de na-oorlogse kunstgeschiedenis en tegelijk levenslang geïntrigeerd blijven door ‘the nobel savage’ om met Dryden (en niet Rousseau) te spreken?

Er is al heel wat geschreven over beeldend kunstenaar Eugène Brands. Steeds zijn het dezelfde feiten en feitelijkheden: over zijn eerste jaren als tekenaar, over zijn oorlogsjaren en hoe hij overleefde door onder meer kralen te kleien, over zijn fascinatie voor ‘primitieve’ kunst uit Afrika en Oceanië en voor met name niet-westerse muziek, over zijn kortstondige vrijage met de Cobra-groep, over zijn surrealistische werk, zijn collages, zijn ‘causeriën’ – voor de Vara. Noem maar op.

Bij de voorbereiding van de expositie ‘Brands!’  in Galerie De 7e Hemel merkte ik dat het werk van Brands soms nogal wordt onderschat. Ik kreeg zelfs het goedbedoelde advies om vooral niet teveel Brands tegelijk te exposeren, maar om hem te combineren met een andere, wellicht jongere, kunstenaar die wat expressiever was. Het was voor mij de bevestiging om van ‘Brands!’ een 100% Brands-feest te maken. Je moet Brands’ werk in het echt zien om te begrijpen dat hij in alle opzichten een kunstenaar is ‘in his own right’, met zijn figuratieve werk, dat heel klein en heel ontroerend is en met zijn abstracte werk waarin het ambacht van de schilderkunst zo nadrukkelijk aanwezig is, met zo’n sobere, gedurfde toepassing van basisvormen en met zo’n pracht gebruik van verf: witten, zwarten, roden. Iedereen die, bijvoorbeeld in het Chabothuis, werk van Brands voor ogen heeft gehad, weet wat ik bedoel – voor hen en voor wie de ‘confrontatie’ nog aanwil is er van 30 maart tot en met 3 mei de expositie in Galerie De 7e Hemel. Brands is zonder twijfel een van de interessantste kunstenaars van de 20e eeuw, en hoe dan ook een van de veelzijdigste.

Wat mij betreft verdient hij het ook om nader te worden geduid. Niet op basis van feitelijkheden, daar is al erg veel literatuur over, maar op basis van interpretatie.

In ‘De verborgen wereld van Eugène Brands’ – het standaardwerk over hem – haalt Willemijn Stokvis de anekdote aan waarin de ontdekking dat de wereld rond is, zo’n beetje Alles betekent voor Brands als negenjarige:

‘Mij (-) beving een heerlijk soort duizeling toen ik die avond uit het dakvenster de zilveren sluier van de Melkweg zag oplichten met haar myriaden twinkelende sterren. En ik dacht: de aarde is rond; er is dus onder noch boven; vrij zweeft zij op haar reis door tijd en ruimte.’ ‘Als ik op mijn platje in Amsterdam zat, ging ik in gedachten naar de zon, een withete bol van honderd miljoen graden, een kolkende massa. Zij maakt een schijnbare beweging. Wij draaien. Ik zou zelf de beweging van de aarde willen voelen, maar dat kan niet. Zo is alles. Alles is schijn. De werkelijkheid kunnen we niet beleven.’ ‘De zon, het licht, is op zichzelf al een geheim’.

In deze tekst zitten enkele elementen die typerend zijn voor de latere Brands. Even typerend is, op zijn 26e, zijn enthousiaste lidmaatschap van het weekblad ‘De Vrijdenker’ – een blad dat zo’n beetje anti-alles was, en tegelijk een grote betrokkenheid toonde met ieder die op de een of andere manier te typeren valt als arbeider en als ‘maatschappelijke verschoppeling’ – dankzij een perfide overheid, dankzij de nazi’s, dankzij de domheid van… noem maar op. De Vrijdenker was het weekblad van de Vrijdenkers-Vereeniging De Dageraad – waarvan eerder bijvoorbeeld ook Multatuli lid was, evenals de dichteres Henriëtte Roland Holst van der Schaik. Goed gezelschap, dus.

Als hij (1938) kennismaakt met het surrealisme en de kunst van abstractie, realiseert hij zich “waartussen zijn diepere gedrevenheid zich bewoog: de aandacht voor het kosmische in de abstractie en de aandacht voor het onderbewuste in het surrealisme.” Eigenlijk is hij deze beide sporen zijn leven lang trouw gebleven. Het ging om ‘abstracte kunst die een langzaam doortrekken van het kosmisch of universeel bewustzijn zichtbaar’ maakt en ‘de drang naar herschepping van het leven in kosmische schoonheid’.

Een bijzonder voorbeeld van deze manier van redeneren publiceerde Brands in De Vrijdenker van 1946 bij een tentoonstelling van het werk van H.N. Werkman: “Maar hier was een maagdelijk wit vlak, (-) en dan komt het grote gebeuren: de wals, onze inktrol. Er ontstaat een vlak, wij krijgen een vorm te zien(-). [Werkman] (-) ontdekte de verrukkelijke, nobele (-) schoonheid van dit onbewust doorgegeven vlak, van deze oervorm”.

Onder het motto ‘Dráng, drang tot dóen tot scheppen’ ontwikkelt hij zich tot Brands-de-schilder van abstracten, de surrealist (‘Vóór alles is het de vijand van de sleur’), de schilder van herkenbare voorstellingen – bijvoorbeeld de serie die in Galerie De 7e Hemel te zien is ‘To my daughter Eugenie’ – en weer tot abstract schilder. Onder welk etiket hij ook werkt, steeds lijkt hij op zoek naar de lichtheid van het bestaan – zelfs in zijn somberste jaren.

Niet voor niets neemt hij bijna zijn leven lang het ‘alles stroomt’ tot zijn motto en vertelt hij bij een van zijn vroegste exposities bij een ‘regenboog met spiralen’ dat dit werk gaat over ‘de levensloop van de mens’ of  ‘het leven dat telkens terugvloeit naar het centrum in een eeuwige kringloop’. Het is het Panta Rhei als scheppend thema: “Men kan niet tweemaal in dezelfde rivier stappen, want het is steeds weer vers water dat u tegemoet stroomt.”

zilveren tuin

Het verbindt hem direct met de 19e eeuwse Romantiek. Met bijvoorbeeld Caspar David Friedrich, Turner, Wordsworth. Ook Turners Panta Rhei vat de natuur die op als een proces van voortdurende verandering en eeuwige creatie. Die Romantiek verbindt Brands ook, al dan niet bewust, met het Sublieme, de goddelijke natuur-ervaring, de ‘overweldigende uitstraling’. En met het besef van de vervreemding door de breuk tussen mens en spirituele realiteit, de ‘oerbron’. Door die vervreemding verliest de mens het zicht op de diepste, oorspronkelijke waarheid. De mens heeft met zijn ratio de schepping gefragmenteerd.
Interessant is dat sinds Burke (1729 – 1797) de discussie over het Sublieme in de kunst eigenlijk nooit is opgehouden, via tijdgenoot Kant komt het onder anderen terecht bij Lyotard in de vorige eeuw met interpretaties als:

  • Het sublieme in de kunst onttrekt zich aan de totaliserende greep van de rede
  • moderne kunst: is laten zien dat er iets is dat men niet kan denken of zien, noch laten zien
  • een subliem werk, wil zeggen: is alles is er – en dat is (dus) alles wat er is
  • kunst kan openheid van het gebeuren bewaren.

Stuk voor stuk gedachten die Brands passen als een, Romantische, jas – zeker als je ze toepast op zijn abstracte werk. Je kunt ook zeggen dat ze de consequenties zijn van de maatschappelijke en culturele visies die Brandt zijn levenlang koesterde.

Drie maskers uit de reeks van ca 500 die Brands tekende voor de Amsterdamse Galeriehouder in Etnografica Louis Lemaire

Drie maskers uit de reeks van ca 500 die Brands tekende voor de Amsterdamse Galeriehouder in Etnografica Louis Lemaire

Ook Brands fascinatie voor het primitieve past in dit perspectief. De ‘primitieve’ niet-westerse muziek en beeldende kunst – waarin je zonder al te veel moeite de romantische belangstelling terugvindt voor de Romantische idee van ‘the Noble Savage’ en uiteraard voor de natuur als plaats waar ‘de’ beschaving en de ratio zich nog niet hebben laten gelden’. Waar (dus) geen sprake is van vervreemding. Meer en ook later dan de overige Cobra-kunstenaars verdiepte Brands zich in de beeldende kunst uit Oceanië en Afrika: kunst als uiting van spirituele realiteit. Hij werkte daarin nauw samen met de Amsterdamse galeriehouder Louis Lemaire. Bovendien gold hij in zijn tijd als autoriteit op het gebied van niet-westerse muziek (tot en met lezingen hierover voor de VARA-radio).

Het zijn allemaal fascinerende facetten van een van de veelzijdigste Nederlandse kunstenaars uit de vorige eeuw. Die het wat mij betreft verdient om anders, integraler, geduid te worden. Deze tekst is een voorzichtige aanzet daartoe en voor alles een uitnodiging om Brands te her-ontdekken vanuit een gelaagder en spiritueler perspectief dat zijn werk ver uittilt boven zichzelf.
Rilke – ook niet ‘vies’ van het alles-stroomt en laat-romantische natuurideeën – noteerde over het kleurgebruik van Cézanne:

Nog nooit is zo duidelijk zichtbaar gemaakt hoezeer het schilderen zich tussen de kleuren voltrekt, hoe men ze volstrekt alleen moet laten, opdat ze zich over en weer tegen elkaar uitspreken. Hun omgang onderling: dat is de gehele schilderkunst. Wie daar tussendoor praat, wie voorschrijft, wie zijn menselijk overleg, zijn esprit, zijn kunst als pleitbezorger, zijn lenigheid van geest ook maar ergens laat meespelen, verstoort en vertroebelt reeds haar handeling.”

Het lijkt bijna letterlijk of Brands hier zelf aan het woord is. Over het sublieme in zijn eigen werk tegen de achtergrond van zijn onmiskenbaar Romantische visie.

Te lezen: ‘De verborgen wereld van Eugène Brands’, Willemijn Stokvis, Thieme Art 2010
Te zien:
‘Brands!’ de levenslange zoektocht naar de essentie van de essentie
van 30/3 t/m 3/5
Galerie De 7e Hemel
Kerkstraat 10 Bussum
www.galeriede7ehemel.nl