Kunstpraat 12.05.2013: Welkom in Circus Assman


Godver die Gijs is al aardig gelauwerd. Die is al meermaals bekroond. En terecht. Want wat hij maakt, vertelt zo’n verhaal en is zo knap uitgewerkt. Bovendien is er al zoveel over geschreven, dat ik me afvraag waarom ik het nou weer in mijn kop haal om er ook weer over te moeten schrijven. Ik denk omdat ik van het circus houd.

En ik ‘ergens’ het idee heb dat Gijs dat ook doet. Veel van zijn werk is gesitueerd in of vlakbij een circus ofwel een attractie als een zweefmolen. Als hij mensen afbeeldt zijn dat veelal acrobaten, clowns, slangenmensen en andere rariteiten. Het is een circus waar voornamelijk mensen een rol spelen – mensen waarvan je niet weet of ze nu dood zijn of levend. Want op allerlei manieren is de dood steeds aanwezig of ten minste in de buurt in deze circusvertellingen. En voor een keer kan ik accepteren dat de titels hier  noodzakelijk zijn. In elk geval een geheel vormen met de afbeeldingen. Maar tegelijk het mysterie van de afbeeldingen vergroten. Want wie zijn Adriaan en Sevenus – bijvoorbeeld? Willen we dat wel weten? Of gaat het hier vooral om de Stalmaagd en het leren canonzingen. En waarom canonzingen en niet close harmony? En wat doet die Stalmaagd – is ze een verwijzing naar De Heilige Maagd Maria, het zou zomaar kunnen gezien de devote houding van Adriaan en Sevenus – verder? Dat ze leren canonzingen begrijp ik wel, dat is op zich makkelijker dan close harmony waarin je ten minste twee zanglijnen loepzuiver moet zingen terwijl het bij canonzingen gewoon gaat om dezelfde zanglijn die je om de beurt een fractie later inzet. Loepzuiverheid is volgens mij niet wat voorkomt in Circus Assman. Dat kan ook eigenlijk niet op een plek waar het leven (en de dood) zo wordt gevierd.

De stalmaagd leert Adriaan en Sevenus canonzingen

gijs_assman

Zo zitten de voorstellingen van Assman voller met vragen dan met antwoorden. Wat te denken van ‘Ontkommer’? Is de K- hier expres weggelaten of is het gewoon een simpele omkering van het deels verzonnen ‘Kontommer’ – qua kont om & om. En is de ene kont die van de Stalmaagd die klaar is met canonlesgeven? Het zou zomaar kunnen. In een circus heeft iedereen meerdere rollen. Net zoals de wellust afstraalt van de Stalmaagd, zo spat ook de sensualiteit af van de lichamen van de Ontkommer. Assman heeft zelfs de konten expres ontbloot en het zou mij niks verbazen als de een de ander zijn/haar kontlikt.

Ontkommer

Ontkommer

Maar het circus kent ook zijn dodelijk wrange trekken. Zijn het acrobaten die aan hun voeten gehangen in de zweefmolen zwieren of zijn het bezoekers die een soort omgekeerd genot ervaren? (ze lachen wel, maar wat voor genieten is het?) Het is moeilijk te zeggen, maar ik moet erg denken aan folteringen tegen de bizarre achtergrond van het circus, terwijl de ‘deugd’ in haar naaktheid nietsziend langsloopt. Wat een voorstelling, dames & heren, jongens & meisjes. Komt dat zien. Komt dat zien.

The Hendersons will dance and sing
as Mr. Kite flies through the ring, don’t be late
Messers K. and H. assure the public
their production will be second to none
And of course Henry the Horse dances the waltz

wege_zu_kraft_und_schonheit

Wege zur Kraft und Schönheit

Maar langzaam lijkt het landschap te veranderen de acrobaten zijn vervangen uit potten met iets dat op aarde lijkt groeien planten – vlezige, vleesetende, terwijl de horizon brandt en aan een lijn een leverworst druipt – het is een apocalyps, dansen op de vulkaan wat heeft dit in godsnaam met sex zonder schuld te maken terwijl de wereld brandt mag ik even van uw toilet gebruik maken? ja hoor ga jij maar lekker schijten hoor als je dat oplucht, wat een lucht trouwens staat het circus in de fik wie heeft het aangestoken en waarom ik denk de Stalmaagd, die vertrouwde ik al niet vanaf het begin – stop, stil, er komt iemand aan gottogot daar heb je hem

sex_without_guilt_bSex without Guilt

Wraakveulen, want die is het verschijnt in het licht van de volle maan de brand is verdwenen en als een strenge aartsengel komt Wraakveulen verhaal halen als de enige overlevende uit circus Assman. Dat is wat overblijft. Wraakveulen is de naam en ik eis volledige overgave. Aan het circus van het leven. Aan de lekkere kont van de acrobaten, aan de tieten van de Stalmaagd, aan het hangen op je kop aan de sex van de vleeseters of zijn het geile hennepplanten wie zal het zeggen wie is er nog om wat te zeggen?

Ik eis overgave aan Assman en zijn schitterende, bizarre wereld die al vaker bekroond werd. En terecht.

Wraakveulen-2b-1

Wraakveulen

Kunstpraat 11.4.2013: goddelijk verontrustende kunst in KW14


HA! Eindelijk een expositie waar onverbloemde kritiek op de actualiteit centraal staat. Waar de agressie uit de werken spat. En waar kunst af en toe pijnigt. Als dat lukt, mag je gerust spreken van een effectieve reflectie.

KW14 in Den Bosch viert haar haar twintigjarig bestaan met een groepsexpositie waarvan het focus ligt op het thema polariteit: opbouw – verwoesting. Die een essentie is van de menselijke conditie. De kunstgeschiedenis toont een staalkaart van kunstwerken met deze thematiek. De Bijbel staat er vol mee; lijden en de dood zijn onlosmakelijk verbonden met opbouw en wederopstanding. De titel van de expositie: The Glorious Rise and Fall…

De deelnemende kunstenaars aan deze expositie onderzoeken de polariteiten in vier hoofdstukken: de menselijke conditie, architectuur, natuur en de maatschappelijke en politieke realiteit.

The Glorious Rise and Fall … (and so on) is zo stevig ingebed in de actualiteit, die zich kenmerkt door een grote crisis in het internationaal monetair stelsel (onder andere als gevolg van buitensporige macht en hebzucht), een veranderd machtsevenwicht tussen de grote mogendheden, grootschalige afbraak van sociale, culturele en democratische verworvenheden, toenemende macht- en inkomensongelijkheid wereldwijd en een groeiende invloed van de financiële markten op de politiek.

In deze tijd waarin ideologische denkrichtingen (en verdieping an sich) failliet zijn verklaard en religie voor velen zijn betekenis heeft verloren, is beeldende kunst hét instrument om op deze onderwerpen te reflecteren. Sterker nog, het is wat mij betreft een taak van de beeldende kunst om juist hier van zich te laten horen. Want: wie anders in deze visueel ingestelde tijd?

0169918assmann_g

de uitdaging van de liefde – Gijs Assman

Ik betrap mezelf er de laatste tijd op dat ik meer en meer behoefte heb aan dit soort confronterende, cynische, bittere, agressieve kunst. Ik voer er gesprekken over met Hetty, mijn VOFgenoot van onze galerie. Ik praat erover met bevriende kunstenaars om te ontdekken hoe zij daarover denken. Ik probeer het zoals dat heet een plaats te geven. Want als je dag in dag uit blogt over kunst zoals die ‘gemiddeld’ te zien is in NL galerieën, kan het haast niet anders of je voelt langzamerhand de behoefte opkomen aan schuurpapier. Aan kettingzagen. Aan scheermessen. Aan echte confrontaties. Eerst denk je dat die nauwelijks bestaan omdat het huidige aanbod er niet veel van laat zien. En dan is er goddank ineens dat 20-jarig jubileum in Den Bosch dat eigenlijk een grote inhaalslag is.

Hetty, mijn VOFgenoot maant mij tot kalmte en bezinning. ‘Ik hoop maar dat er publiek voor is, in onze galerie,’ zegt ze tactvol. Dat is ook haar rol in onze relatie. Zij is wijs (en erg commercieel). Ik zoek liever de uitersten op – want gemiddeld is mij niet genoeg. Ik wil visie. Ik wil durf. Ik wil lijden. Ik wil meer dan gemiddeld. Dus word ik ‘gelukkig’ van werk als dit:

0092399ophuis_r

Srebrenica 1 – Ronald Ophuis

0121872jong_f

The Balance – Folkert de Jong

0169932kempen_m

Mark van Kempen

Over elk van deze werken kan ik blog na blog vullen. Ik ga dat de komende dagen ook doen. Ik wil de verontrusting fileren, filteren, beschrijven. Ik wil de pijn voelbaar maken. Dat is wat ik kan. Dat is wat moet.