Kunstpraat 31.05.2013: meditatieve titanenstrijd Kloosterboer vs Onderzeebootloods


Op 8 juni is het zover. Dan opent de vierde editie van de Onderzeebootloods-exposities. Dit keer is het thema ‘de nieuwe energie in schilderen’ en is de naam van de expositie XXXL Painting. Drie min of meer generatiegenoten zijn door Boijmans uitgenodigd om, in de woorden van het Museum, een ‘titanenstrijd’ met elkaar aan te gaan. Het zijn Jim Shaw, Chris Martin en Klaas Kloosterboer. Het resultaat is een zeer publieksvriendelijk en imposant drieluik, waarin echter nauwelijks sprake is van een onderlinge strijd, maar wel van een gevecht met het enorme gebouw.

En waar Martin en Shaw de strijd aangaan op het formaat van hun doeken en ‘backdrops’, gaat Klaas ‘de uitvinder’ Kloosterboer echt een strijd aan met het gebouw door de hoogte maximaal te benutten en door het toevoegen van techniek – een enorm lange, ovalen rails waaraan een aantal werken hangt en traag voortbeweegt (in 20 minuten helemaal rond).

Die bewegende werken (20 stuks) schuiven en schuren voor statisch opgehangen doeken en objecten langs – zodat er een dubbele dimensie ontstaat. Daar omheen plaatst Kloosterboer ook nog eens een aantal beeldschermen met fimpjes die betrekking hebben op zijn werk en manier van werken.

In het midden zal een platform komen, waarop bezoekers kunnen plaatsnemen en het rondbewegen van de gigantische doeken doorleven.  Op het moment dat wij er rondlopen, is het nog lang niet klaar, maar nu al zie je, voel je hoe bijzonder deze opstelling zal zijn.

klaas4

Klaas en dochter Naomi bezig met het ophangen van een van de monochromen (alle doeken zijn apart door Klaas geschilderd en bewerkt).

klaas1

Even later staan wij, bloggers, rond Klaas en proberen onze meest intelligente vragen te stellen. Klaas op zijn beurt doet zijn best om bevredigende antwoorden te geven. Klaas: ‘Wat je ziet is eigenlijk nooit zo letterlijk, wat je niet ziet vind ik belangrijker. De onkenbaarheid van de ander of van de waarneembare werkelijkheid is veel interessanter. Kunst speelt daarin een belangrijke rol. Alle kunst gaat immers over hoe je je verhoudt tot de ander en tot de wereld. Daarover gaan mijn tekstschermen ook. Het zijn woorden, hele neutrale woorden, die staan voor ‘men’ – en het gaat erom hoe je je daartegen verhoudt.’

Dan gaat het gesprek over het ‘kapot maken’ van dingen om tot nieuwe vormen/dingen te komen. En over de ‘dramatische daad’ die dat is. Naast mij staat een blogger met veel verstand van kunst die Klaas dit soort dingen in mond wil duwen en waarmee Klaas zichtbaar een kleine titanenstrijd aangaat: “Een penseelstreek is ook een dramatische daad,” duwt mijn buurman. En “ieder schilderij is toch het verhaal van zijn ontstaan?” “Eh… ja, mompelt Klaas, “dat kun je best zo zeggen.”

Ik houd het gesprek voor gezien – kun je dat zo zeggen? – en ga op mijn eigen manier dramatisch genieten van wat er te zien is en vooral van de ‘onkenbaarheid’ van Klaas’ werk. Het duurt niet lang voor ik het zeker weet: Klaas wint zijn titanenstrijd met glans. De Loods gaat zich gewonnen geven. Klaas is De Man van de Match.

klaas2

klaas5

Later spreek ik hem nog even. We hebben het erover hoeveel er in de kunst eindeloos geleuterd wordt, geïnterpreteerd en gedaan. Klaas vertelt dat zijn studenten nauwelijks meer toekomen aan het maken van werk. “Ze blijven maar praten,” zegt hij. “Er komt bijna niks meer uit hun handen. Ze durven bijna niet meer. Alles is kapotgepraat.”
Zo’n man dus. Ik zeg, doen. Gaan! En genieten van deze man.

Op vrijdag 7 juni vindt het symposium ‘XXXL Painting’ over de gelijknamige tentoonstelling in de Onderzeebootloods plaats. Tijdens het symposium komen verschillende sprekers aan het woord die over het werk van de kunstenaars vertellen. Elodie Evers van de Kunsthalle Düsseldorf vertelt over het werk van Chris Martin, Laurence Sillars van Baltic Centre For Contemporary Art over het werk van Jim Shaw en Camiel van Winkel over het werk van Klaas Kloosterboer. Els Hoek en Sjarel Ex – conservatoren van de tentoonstelling – geven een inleiding en ondervragen de drie kunstenaars tijdens een Q&A. Aansluitend aan dit programma vindt een exclusieve preview van de tentoonstelling in de Onderzeebootloods plaats.
Het symposium duurt van 13:00 tot 17:00 uur en kost €5 euro. Graag reserveren via de website: http://www.boijmans.nl/nl/7/kalender/calendaritem/1366/symposium-xxxl-painting

.

 
Advertenties

Kunstpraat 30.05.2013: de Onderzeebootloods en Jim Shaws’ backdrops


Vanaf 8 juni is het feest in de Onderzeebootloods. Dan gaat daar de vierde editie kunstactie van start onder de titel XXXL Painting. Drie schilder‘titanen’ nemen het tegen elkaar op en tegen het enorme gebouw. De titanen: Klaas Kloosterboer, Chris Martin en Jim Shaw. In de persmap van museum Boijmans van Beuningen, organisator, worden de volgende kwalificaties uitgedeeld: Klaas, de ‘uitvinder’, Chris, het ‘schilderbeest’ (zie mijn blog van 29 mei) en Jim, de ‘verteller’. Alle drie zijn in hetzelfde decennium geboren en hebben meer of minder bewust de jaren ’70 en ’80 beleefd.

Dat schept een band. Als je door de Onderzeebootloods wandelt en de drie exposities bekijkt voel je verwantschap zonder dat je er nu direct de vinger op kunt leggen. Tegelijk blijven het (gelukkig) drie individuen, ieder met zijn eigen thematiek en handschrift. Met name in beide Amerikanen voel je de good vibrations. En waar Martin het zoekt in pittig schilderwerk, zie je Shaw op allerlei manieren interpretaties geven: van de geschiedenis – zoals deze serie

jimshaw3

jimshaw5

Waar verder een lang verhaal bij hoort over hoe Shaw tot deze aanpak is gekomen, tegen de achtergrond van werken van Picasso. Het levert een even grappige als boos-bittere kijk op de samenleving op. Daarnaast werkt Shaw graag met ‘backdrops’ – beschilderde decordoeken, afkomstig uit oude films en/of musicals. En dat levert bijzondere beelden op:

jimshaw2

jimshaw4

Als je Jim vraagt wat hij hiermee bedoelt, blijft hij vriendelijk lachend op de vlakte. Het moet zo zijn, zegt hij. De ene keer wil hij een statement maken, de andere keer dwingt het beeld zijn afbeelding af. Maar vaak kom je wel zijn visie op de (consumptie)samenleving tegen. Tegen de achtergrond van wat een soort Witte Huis lijkt, stijgt een vet-sliertige, bijna fondue-achtige, atoomwolk op, omgeven door producten in 50-erjaren vormgeving.

‘Prachtig werk’, denk ik hardop.
‘Ja, zegt de vrouw naast me, het is wel meer dan dat hoor.’ Ik voel me pinnig op mijn vingers getikt.
‘O, zeg ik – is het niet genoeg als bezoekers straks zeggen dat ze het prachtig vinden?’
‘Het gaat voor mij een stap verder, zegt ze. Waarom doet hij het zoals hij het heeft gedaan? Daarom gaat het voor mij.’
‘Ik hoop dat hij dat zelf weet,’ ontglipt het mij. Even later praat ik met De Man. Ik vraag hem of hij weet waar die backdrops vandaan komen, bij welk theaterstuk of bij welke film ze horen. No, not the faintest idea. Hooguit bij deze, dit is de Mississipi zegt hij en wijst op een rivierenlandschap waar een radarboot langsploegt. Shaw heeft er een enorme hoeveelheid spierwitte (semi-) mythische/stripfiguren overheen gelegd.

jimshaw7

Het doek meet iets van 13 x 10 meter. Ik verheug me erop om het straks opgehangen te zien. En besef de waarde van deze bijzondere expositie. Chris Martin met zijn haast hallucinerende megawerken, Klaas Kloosterboer met zijn enorme, meditatieve, installatie en Jim met zijn hoogst merkwaardige backdrops. Het verbaast me dan ook helemaal niet als ik ineens dit zie

jimshaw6

Wat blijkt? Jim en zijn assistenten vormen samen ook nog eens de punkband ‘Destroy all Monsters’. ’s Avonds repeteren ze tussen de kunst die ze overdag maken. Tijdens de opening op 8 juni geven ze een concert. Ik kan niet wachten.

Kunstpraat 28.05.2013: Boijmans viert de zomer groots(t)


Om op alles vooruit te lopen: ja, je zult deze zomer echt naar Rotterdam moeten. Vanaf 8 juni. Dan begint daar de zomer. Nouja, in elk geval in Boijmans en in de Onderzeebotenloods waar ik gistermiddag een bloggerspreview kreeg over XXXL Painting. En waar wij verder informatie kregen over de zomeractiviteiten in Boijmans zelf. Dit blog gaat voor het gemak even over beide zaken, de komende dagen neem ik apart de drie deelnemers aan de Onderzeebotenloods door. Want die zijn het meer dan waard.

XXXL Painting Onderzeebootloods – 
8 juni – 29 september. 
Met een beetje goeie wil generatiegenoten Klaas Kloosterboer (1959), Chris Martin (1954) en Jim Shaw (1952) richten de 5000m2 grote Onderzeebootloods in met schilderijen, installaties en objecten.  ‘XXXL Painting’ laat een combinatie zien van bestaand en nieuw werk. De Onderzeebootloods krijgt deze zomer de uitstraling van een gigantisch kunstatelier. In de maanden en weken voorafgaand aan de opening zijn de kunstenaars in de loods aan het werk en creëren ter plekke een tentoonstelling.

Uitvinder, schildersbeest en verteller De in Amsterdam gevestigde Klaas Kloosterboer kan worden gezien als ‘uitvinder’. Hij gaat voortdurend experimenten aan, die de vorm en verschijning van het schilderen veranderen. Uit de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen wordt werk getoond, aangevuld met bruiklenen en nieuw werk.

klaas1

Chris Martin woont en werkt in New York en is het ‘schildersbeest’: hij gebruikt zijn energie om van elk schilderij een explosie van kleur en kracht te maken. In ‘XXXL Painting’ stelt hij een dertigtal bestaande doeken tentoon, maar zal hij in de weken voorafgaand aan de opening ook werken aan een schilderij van 13 x 10 meter.

chrismartin2

Jim Shaw uit Los Angeles complementeert het drietal als de ‘verteller’: hij tekent en schildert in een figuratieve, soms cartooneske stijl op gebruikte filmdecors. Hij maakt in de Onderzeebootloods gebruik van deze ‘backdrop’-schilderijen van soms 4 meter hoog en 15 meter lang.

jimshaw2

Titanenstrijd De drie eerdere edities staan op naam van Atelier Van Lieshout in 2010, Elmgreen & Dragset in 2011 en Sarkis in 2012. En daarmee is direct ook het verschil aangegeven met deze editie. Want Boijmans wil met XXXL Painting “de veerkracht en energie van de schilderkunst tonen met een ware ‘titanenstrijd’ tussen de drie kunstenaars”. Je kunt het ook anders zeggen: Boijmans laat het heftige conceptuele van de vorige drie edities even rusten en kiest voor een toegankelijker concept. Want dat is het beslist. En daarmee, denk ik, een potentiële blockbuster. Want voor zover ik weet, is conceptuele kunst minder toegankelijk bij de grotere kunstlievende massa.

XXXL Painting kan daarom worden uitgelegd als een stap ‘terug’. In zekere zin is dat ook zo. De keuze voor drie min of meer generatiegenoten uit de jaren ’50 is op zich al een statement. Waarmee overigens niks mis is, maar mag en kan wel uitgelegd worden  als een signaal dat men kiest voor kunstenaars uit een vroeger tijdperk – die vandaag de dag nog ongelooflijk actief zijn. En beslist bijzonder werk maken dat zeker aansluit het idee dat er (weer) nieuwe energie in het schilderen komt. Net als de energie van ter plekke iets maken. Vervolgens is dat werk, zeker bij beide Amerikanen, vrij makkelijk terug te voeren op de periode waarin zij hun ‘jonge jaren’ vierden – inclusief paddestoelentrips, punk, stripcultuur en dergelijken. Wat dat betreft onderscheidt Klaas Kloosterboer zich krachtig van zijn twee Amerikaanse makkers met we hij een ‘titanenstrijd’ voert. Dat valt overigens wel mee hoor. Alledrie maken ze knap, lekker, prachtig werk en ze inspireren elkaar eerder dan dat ze een eh… battle aangaan. Wat Kloosterboer echt boven alles doet uitstijgen is dat hij als schilder net even verder gaat. Dat hij niet alleen de ruimte benut om enorme doeken op te spannen, maar met die ruimte een titanenstrijd aangaat door er een totaal nieuw aspect aan toe te voegen: letterlijk bewegende ‘beelden’ in meerdere lagen en vormen. En in een beeldtaal die met gemak de strijd aankan. XXXL Painting is wat mij betreft de tentoonstelling van Klaas Kloosterboer – maar dat zie je pas door de combinatie met Shaw en Martin.

De komende dagen zoom ik wat verder in op XXXL Painting. En, even voor alle duidelijkheid, je kunt je zomer niet beter beginnen dan met een bezoek aan de Onderzeebotenloods.

25 jaar Stadscollectie Rotterdam. Ter gelegenheid hiervan zijn deze zomer in de grootste museumzalen van Museum Boijmans Van Beuningen twee tentoonstellingen te zien met werk van internationaal gerenommeerde kunstenaars en ontwerpers voor wie de stad Rotterdam als bakermat voor hun artistieke carrière geldt. Met ruim 30 kunstwerken en tientallen designobjecten van onder anderen Atelier Van Lieshout, Daan van Golden, Hella Jongerius en Bertjan Pot.

‘Sensory Spaces’ Onder deze titel toont Museum Boijmans Van Beuningen gedurende drie jaar een reeks opeenvolgende solotentoonstellingen met vooraanstaande, hedendaagse, internationale kunstenaars. Zij worden uitgenodigd om speciaal voor het museum een nieuw kunstwerk of een nieuwe installatie in steeds dezelfde museumzaal te maken. Dit site-specific werk zet de betekenis, beleving en perceptie van deze ruimte op scherp. De Amerikaanse kunstenaar Oscar Tuazon (1975) bijt het spits af.